You are hereDossier gazon / Onkruiden in gazons bestrijden. Onkruiden tabel. Bestrijdingsmiddelen.

Onkruiden in gazons bestrijden. Onkruiden tabel. Bestrijdingsmiddelen.


afbeelding van Webmaster

By Webmaster - Posted on 11 Juni 2007

Over de vraag of je onkruiden uit het gazon al dan niet dient te verwijderen, zijn de meningen verdeeld. Die keuze dien je eigenlijk reeds te maken voor de aanleg van je gazon. Heb je geen bezwaren tegen onkruiden in je gazon, kies dan een grovere type zaaimengsel (Engels raaigras) in plaats van bijvoorbeeld een fijne siergazon.

Het merendeel van de tuinliefhebbers vinden onkruiden in het gazon esthetisch hinderlijk. In een aangelegd ´fijne siergazon´ zullen al gauw allerlei onkruiden opduiken. Wie onkruid wil bestrijden kan daar best tijdig mee beginnen. Eenmaal onkruiden hardnekkig zijn vast geankerd zijn ze taai en gaan ze steeds meer en meer woekeren. Alle zwakkere (fijne grassoorten) worden verdrongen en het onkruid breidt zich in de loop der tijden over het ganse gazon uit.

Onkruidbestrijding in het gazon van 6 maand en ouder

De strijd tegen onkruid en ongewenste grassen begint al voor het zaaien met de behandeling van de zaaigrond. Het zou best zijn wanneer deze grond totaal vrij van onkruidzaden zou zijn. Eenmaal onkruiden in het gazon kunnen die best verwijderd worden. Zijn het er niet te veel dan kan je makkelijk de onkruiden met de hand verwijderen. Dat vergt wel wat meer tijd, maar het is milieuvriendelijker ook. Zijn er te veel onkruiden dan zal je best overschakelen op een chemische bestrijding. Vooral in een kleine gazon is het zeer zinvol om weegbree, paardenbloem en madeliefjes met de hand te verwijderen. Wilde grassen kunnen alleen maar op deze manier verwijderd worden.

De beste onkruidbestrijding is ervoor te zorgen dat men een goed grasbestand bekomt door het gebruik van een goed zaadmengsel, een goede aanslag, een goede bemesting en goed behandeling, zonder te kort te maaien. Maatregelen voor een betere grasgroei en een dichte zode zijn een eerste vereiste.

In een pas gezaaide gazon komen onkruiden voor die je niet hoeft te bestrijden.

Vrij snel verdwijnen door het maaien onkruiden als

  • dravik
  • kweek
  • zachte witbol
  • naaldaar (*)
  • hanenpoot (*)
  • bloedgierst (*)
  • straatgras(*)

(*) kunnen bij voldoende ruimte vlak gaan groeien, uitwieden blijft dan de enige mogelijkheid.

Het uitsteken van de onkruiden is een werk dat nooit eindigt, het is absoluut noodzakelijk de wortels uit de grond te verwijderen, zonder dat er iets achterblijft. Dat is een redelijk vervelend, en vooral een inspannend werk. In de handel zijn speciale onkruidstekers beschikbaar. Vooral de paardenbloem is in staat snel een nieuwe krop te vormen. Distels zijn makkelijker bestrijdbaar, zij verdragen het maaien niet.

De onkruiden

Onkruiden zijn prachtig uitgerust om zich te verspreiden, ook op moeilijke plaatsen. De zaden kunnen zich met behulp van vlieg,- zwem,- slinger,- haak,- kleef,- en andere mechanismen verplaatsen. Tevens zijn ze microscopisch klein en komen ze in grote aantallen voor.

Heel snel en handig worden distel en paardenbloem door de wind verplaatst.

De onkruiden kunnen ingedeeld worden in 2 grote groepen: de tweezaadlobbigen (zoals paardenbloem) en de éénzaadlobbigen (grassoorten). De groep der tweezaadlobbigen kunnen we steeds chemisch bestrijden. Tegen ongewenste grassen bestaat zoiets niet. Wilde grassen kan je dan ook maar alleen verwijderen met de hand. Het eigenaardig is dat wilde grassen zo sterk kunnen opvallen. Vooral de brede bladeren en de kleurschakeringen werken storend. Grassen zoals kweek groeien breed uit en verdringen en onderdrukken de fijne grassoorten. Na het maaien lopen ze ook het snelst weer uit zodat we er steeds weer mee geconfronteerd worden.

Onkruiden zijn door tal van eigenschappen superieur aan de grassen, ze zijn met vele grondsoorten tevreden en wanneer je gazon erop achteruit gaat, tonen zij net dan hun sterkte.

Onkruiden vullen ook de kale plekken op die ontstaan door beschadiging aan het gazon

  • door te kort te maaien
  • door muizen, konijnen of engerlingen
  • door te kort aan voeding
  • door het gebruik en belopen (voetbal)
  • door molshopen
  • door een verdichte ondergrond
  • door een te zure of te kalkrijke grond
  • door droogtestress
  • door ziekten (schimmels)

Niet chemisch te bestrijden in het gazon zijn de wilde grassen als

  • kweek
  • kropaar
  • witbol
  • straatgras (straatgras is eigenlijk wel op een andere manier te bestrijden)
  • witte klaver is moeilijk te bestrijden!!!

De bestrijdingsmiddelen

Er zijn verschillende bestrijdingsmiddelen (merknamen) op de markt.

Allen werken ze op basis van groeihormonen: het middel wordt via het blad van het onkruid naar de wortel vervoerd. De groeihormonen zorgen ervoor dat het onkruid gaat woekeren, waardoor ze totaal uitgeput raakt en afsterft. Deze middelen werken niet voor alle planten gelijk, let erop bij de aankoop en zie tabel onkruiden. De herbicide groeiregulatoren die het meest gebruikt worden zijn chloor- of chloor-methyl derivaten van het fenoxyazijnzuur, van het fenoxypropionzuur en van het fenoxyboterzuur.

Werking

Deze middelen die ook herbicide groeiregulatoren worden genoemd zijn synthetische verbindingen die chemisch verwant zijn met de natuurlijke herbicide groeiregulatoren. Ze nemen hun plaats in de plant in en blijven hierin langer achter. In de plant veroorzaken ze fysiologische verstoringen die morfologische veranderingen tot gevolg hebben. Hierdoor verwelken en sterven de planten af 2-4 weken na de behandeling. De tweezaadlobbigen zijn gevoelig voor deze middelen in tegenstelling tot de grassen.

Herbicide groeiregulatoren worden door de bladeren opgenomen en vervoerd door de vaatbundels. Dit transport is veel intenser bij gunstige groeivoorwaarden zoals lucht, licht en water. Men dient op te passen voor overdosering van deze groeistoffen voor je bestaande gazon. Zeker voor de fijne gazongrassen als gewoon en kruipend struisgras, gewoon en uitlopend roodzwenkgras.

Tabel bestrijdingsmiddelen (mei 2007)

merknaam werkzame stof fabrikant
Asef Gazonmest + Onkruidbestrijder 2,4-D 0.7% + dicamba 0.1% Fisons
DCM Gazon Proper 2,4-D 0.15% + dicamba 0.018% + MCPA 0.15% + mecoprop-p 0.165% De Ceuster Meststoffen
DCM Trio Gazon 2,4-D 0.15% + dicamba 0.018% + MCPA 0.15% + mecoprop-p 0.165% De Ceuster Meststoffen
Dicotex 2,4-D 70 g/l + dicamba 20 g/l + MCPA 70 g/ + mecoprop-P 42 g/l Protex
Engrais-Gazon avec Desherbant Selectif Wolf 2,4-D 0.7 % + dicamba 0.1 % Graham
Gazon Net Bayer 2,4-D 75g/l + dicamba 19 g/l + MCPA 75 g/l + mecoprop-P 45g/l Bayer
Gazonmest + Herbicide Gardiflor 2,4-D 0.16 % +dicamba 0.04% + mecoprop-P 0.168% Gardiflor
Gazonmeststof met Onkruidbestrijder 2,4-D 0.7% + dicamba 0.1% Compo
Kalkcyanamide kalkcyanamide Degussa
KB Gazon Herbicide 2,4-D 25 g/l + mecoprop-P 60 g/l Scotts
Meststof Gazon + onkruidbestrijder 2,4-D 0.8 % + dicamba 0.12% Bayer
Pico Bello 2,4-D 0.7 % + dicamba 0.1% Barenbrug tuinproducten
Scotts Onkruidbestrijder met Gazonmest 2,4-D 0.8 % + dicamba 0.12% Scotts
U46 Combi 2,4D 350 g/l + MCPA 300 g/l Basf
Viano Gazon + Herbicide 2,4-D 0.16% + dicamba 0.04% + mecoprop-P 0.14% Chimac-Agriphar
Wolf langwerkende gazonmest met mosbestrijder 2,4-D 0.7% Scotts Benelux

Deze producten worden het best bewaard in een lokaal met een goede verluchting !!! De dampen van deze producten kunnen inwerken op andere stoffen en daarbij schade veroorzaken.

De beste periode voor een chemische bestrijding situeert zich in de periode mei-juni. Dit kan door middel van een bespuiting of door het gebruik van meststoffen die het hormoon als een bestrijdingsmiddel bevatten. Met deze laatste methode slaat u 2 vliegen in één klap: bemesten+onkruidbestrijding. Voor de particulier zijn deze middelen in handige verpakkingen te verkrijgen.

Persoonlijk ben ik eerder tegen het gebruik van de methode bemesting + bestrijding om 3 redenen

  1. het is veel duurder
  2. met een bespuiting kan je selectiever tewerk gaan: bestrijden waar het onkruid staat. Zo breng je ook weer minder schadelijke stoffen in het milieu
  3. er zijn nu ook staafjes met onkruidverdelger op de markt zijn gebracht waarmee je onkruiden apart kan behandelen.

Wanneer je een chemische bestrijding wenst uit te voeren, zijn er toch een aantal punten waarop je goed moet letten om een goed resultaat te bekomen

  1. Het middel moet via het blad worden aangebracht (sproeier). Een lichte bespuiting geeft de beste resultaten. Indien je met een te grove gieter werkt, rolt het middel deels van het blad en gaat verloren.
  2. De onkruiden moeten goed in groei zijn, mals en groen zijn. Met andere woorden, behandel de onkruiden die voldoende zijn ontwikkeld:
    1. niet na een lange droogteperiode maar liever na een regenperiode.
    2. niet pas na het maaien maar 7-10 dagen na het maaien.
  3. Niet maaien binnen 7 dagen na de behandeling. Na het inwerken van het gif moet het onkruid kunnen blijven groeien opdat de ´dodelijke´ groei zou kunnen blijven plaatsvinden.
  4. Regen binnen 24 uur na de behandeling is nadelig, de regen verdunt het middel en spoelt weg.
  5. Temperatuur en licht hebben invloed op het resultaat: het weder moet zacht zijn (niet te warm en niet te koud). Door kou komt de groei van het onkruid tot stilstand. Hitte maakt het oppervlak van het onkruid hard.
  6. De beste periode situeert zich tussen mei en juni (toch zijn sommige onkruiden gevoeliger in het najaar).
  7. Toepassen op onkruiden die droog zijn, dus niet op natte bladeren.
  8. Niet toepassen op gazons jonger dan 6 maanden.
  9. Let ervoor op dat de sproeistof niet op de naburige planten terechtkomt, m.a.w. sproei met windstil weder.
  10. Dieren niet voederen met het behandelde gras.
  11. Niet roken of alcoholische drank gebruiken tijdens de behandeling.

De meest gevreesde onkruiden zijn: duizendblad, madeliefje, hoornbloem, brunel, boterbloem, paardenbloem en draadereprijs. Vooral deze laatste wordt door velen aanzien als het toppunt der kwaad. Boterbloem, herfsttijloos, zuring en ratelaar zijn gevoeliger in het voorjaar. Margriet, pinksterbloem, koekoeksbloem en kweek zijn gevoeliger in het najaar.

Tabel onkruiden

Nederlandse Naam Latijnse naam Omschrijving  
duizendblad Achillea millefolium Duizendblad komt vooral op droge en onvruchtbare plaatsen op zandige gronden waar het zich ontwikkeld met ondergrondse uitlopers. Bloemen wit, soms met gele meeldraden. Bloei juni-oktober. Komt voor op de droogste en onvruchtbaarste delen in het gazon.

kruipend zennegroen Ajuga reptans Vormt ver kruipende uitlopers. Komt voor op betere gronden die rijk zijn aan voedingsstoffen. Bloemen blauw, april-augustus. Stengel met meestal 2 behaarde en 2 kale zijden.

madeliefje Bellis perennis De bladeren groeien dicht tegen het oppervlak, als een rozet, alwaar ze de grassen verstikken. Een enkel exemplaar is nog mogelijks uit het gazon te steken. Maar al spoedig vormen ze grote, dichte pollen. Ze verstikken vooral de fijnere grasstengels, met grovere grassen hebben ze meer moeite. Bloemen wit met een geel hartje, ´t wit van onderen rood, soms ook van boven iets rood. Bloeit vaak het ganse jaar door, ook onder de sneeuw. Vaak met veel kransen van straalbloempjes. Na een chemische bestrijding blijven grote, kale plekken achter die dienen heringezaaid te worden.

herderstasje Capsella bursa-pastoris Komt vooral massaal voor in pas aangelegde gazons. De jonge grassen worden er zeer snel door bedekt en de plantjes gaan snel bloeien en zaad vormen. Kenbaar aan de 3-hoekige vruchtjes. Is zeer veranderlijk in vorm. Bloeit het hele jaar door. Een van de algemeenste voorkomende onkruiden.

hoornbloem Cerastium holosteoides Hoornbloem is een meester in het woekeren. Groeit op iedere grond maar vooral op kalkhoudende droge gronden. De dunne, dicht bebladerde stengels overwoekeren de grassen. Uitwieden is zo goed als onmogelijk. Altijd blijft er wel iets van de hoornbloem achter. In een mum van tijd nemen ze het terrein opnieuw in hun bezit.

hondsdraf Glechoma hederaceae Hondsdraf vormt kruipende stengels, aan de knopen wortelend. De bloeiende takken staan meestal recht omhoog met paarsblauwe bloemen van maart tot juni. Groeit op plaatsen met halfschaduw en voedzame bodem. De plant verspreid een duidelijke geur.

muizenoor Hieracium pilosella Groeit voornamelijk op de droogste en armste plaatsen in het gazon waar door armoede bijna niks meer kan groeien. Muizenoor is een pioniersplant die zelfs op hopen steen groeien en heeft zijn naam te danken aan de zachte, viltige beharing van bladeren en stengels.

biggekruid Hypochaeris radicata Is weinig voorkomend. De bloemen lijken op die van de paardenbloem, goudgeel en van achteren meestal dof lichtblauw of gestreept. Bloei juli-oktober. Tot 50 cm hoog.

kleine klaver Trifolium dubium Is 1-jarig en houdt van een droge standplaats. Heeft kleine hoofdjes met een 10-15 tal bloempjes van 3 mm lengte.

 

hopklaver Medicago lupulina Verspreid zich vanuit een centraal punt met dunne, taaie stengels. Verspreid zich over grote oppervlakten waardoor hij met hele bossen uit een gazon kan getrokken worden. De grassen verstikken onder de stengels.

witte klaver Trifolium repens Meest voorkomende klaversoort in gazons met kruipende stengels. Witte en geurende bloemhoofden die bijen aantrekken. Bloemen mei-oktober, eerst wit, zelden roze, later neergeslagen en groen-bruin. Woekerend, groeit vooral op een kalkrijke grond.

smalle weegbree Plantago lanceolata De aar is bijna onbehaard van april tot oktober. De planten hebben een dikke wortelstok, dikwijls met korte uitlopers waarop zich nieuwe rozetten vormen. Sterke, platte, vastgespijkerde schijf. Ook stengels en bloemen worden moeilijk door de maaier afgemaaid. Zeer goed bestand tegen intensieve betreding. Gemakkelijk chemisch te bestrijden, door de vele bladmassa nemen ze veel product op. Ook de rozetten uitsteken behoort tot de mogelijkheden. Doe dit zorgvuldig genoeg, achtergebleven wortels lopen opnieuw uit.

brede of grote weegbree Plantago major De bladeren zijn duidelijk gesteeld, soms bijna even breed als lang, al dan niet behaard. Aren zeer lang, dikwijls 10 cm of meer van juni tot de herfst. Grote weegbree is door de Europeanen over de gehele wereld verspreid en wordt daarom ook wel eens ´voetspoor van de blanke´ genaamd. Sterke, platte, vastgespijkerde schijf. Ook stengels en bloemen worden moeilijk door de maaier afgemaaid. Zeer goed bestand tegen intensieve betreding. Gemakkelijk chemisch te bestrijden, door de vele bladmassa nemen ze veel product op. Ook de rozetten uitsteken behoort tot de mogelijkheden. Doe dit zorgvuldig genoeg, achtergebleven wortels lopen opnieuw uit. Het aller-gemeenste onkruid.

ruige
weegbree
Plantago media De bladeren zijn kort gesteeld, ongeveer half zo breed als lang en behaard. Meeldraden met lichtpaarse tot roodachtige helmdraden. Bloemen iets ruikend, mei-september. Ze worden iets meer door insecten bezocht dan die van de andere weegbree soorten. Sterke, platte, vastgespijkerde schijf. Ook stengels en bloemen worden moeilijk door de maaier afgemaaid. Zeer goed bestand tegen intensieve betreding. Gemakkelijk chemisch te bestrijden, door de vele bladmassa nemen ze veel product op. Ook de rozetten uitsteken behoort tot de mogelijkheden. Doe dit zorgvuldig genoeg, achtergebleven wortels lopen opnieuw uit. Houd van vochtige gronden.

varkensgras Polygonum aviculare Eenjarig onkruid dat vooral voorkomt op plaatsen waar veel gelopen wordt en op dichtgetrapte gronden. Verspreid zich vnl. door zaadvorming. Kleine, smalle bladeren, meestal met liggende stengels. Bloei juli-herfst.

zilverschoon Potentilla anserina Ganzerik die moeilijk te bestrijden is. Door zijn uitlopers verspreid het zich zeer snel en is goed bestand tegen betreden. Verdraagt als geen andere plant bijvoorbeeld het regelmatige gepluk en gewaggel van ganzen. Groeit zowel op droge als natte gronden. De zilverkleurige bladeren zien we liever niet in een gazon. Zilverschoon is weinig gevoelig voor de chemische bestrijding en is ook moeilijk uit te steken. De bestrijding is dus moeilijk.  
brunel Prunella vulgaris Zeer moeilijk te bestrijden. Komt voornamelijk op dichte, kalkhoudende gronden. Met zijn dunne rhizomen groeit hij tussen het gras waar ook talrijke kleine jonge plantjes zich tussen de grassen gaan vestigen. Het vraagt veel geduld om brunel uit te roeien.

scherpe boterbloem Ranunculus acer De onderste bladeren zijn diep ingesneden. Bloeit van mei tot de herfst. Komt ook algemeen voor in weiden en langs wegen.

 

knol
boterbloem
Ranunculus bulbosus De stengel is aan de voet verdikt. Goudgele bloemkroon. Gladde vruchtjes. Woekert minder. Komt vooral voor op droge, kalkhoudende gronden, op zandgronden en langs dijken en wegen. Bloei van mei tot juni.

kruipende boterbloem Ranunculus repens De plant vormt lange, kruipende uitlopers die in de grond wortelen met talrijke nieuwe plantjes die stevig in de grond vastzitten. Wordt een echte plaag. Bloeit van mei tot de herfst. In het gazon en daarbuiten is het een lastig onkruid.

speenkruid Ranunculus ficaria Lijkt op de boterbloem maar vormt onder de grond langgerekte wortelknolletjes, weinig lastig. Bloeit vroeg in het voorjaar februari-maart. Reeds in juni sterven de bovengrondse delen af.

veldzuring Rumex acetosa Zuring met pijlvormig blad tot 60 cm hoog. Komt voor op voedzame grond, en wordt ook als groente gekweekt. Bloemen mei-juni.

 

ridderzuring Rumex obtusifolius De onderste bladeren zijn tamelijk breed en stomp. De hogere spitser. Bloei juni-juli. Vooral voorkomend op voedzame grond. Tracht te vermijden dat ridderzuring op de composthoop geraakt en daar gaat bloeien en zaad vormen, dit geeft duizenden nieuwe nakomelingen.  
schapezuring Rumex acetosella De meeste bladeren zijn spiesvormig. Planten niet hoger dan 30 cm. Komt algemeen op arme, droge zandgronden.

muur of vogelmuur Stellaria media Muur is één van de meest voorkomende onkruiden. Het groeit en bloeit zo snel zodanig dat er in 1 groeiseizoen meerdere generaties ontstaan. Leeft kort maar vermeerdert zich razendsnel. Bloeit het hele jaar door. De planten zelf zijn zeer variabel in afmeting van stengels en bladeren. Muur houdt van een verse en losse grond en komt daarom weinig in gazons voor.

liggend vetmuur Sagina procumbens Komt overal voor maar vooral op stikstofrijke, vochtige gronden. De dichte, viltige laag is niet makkelijk te bestrijden, zelfs niet chemisch.

paardebloem Taraxacum officinale De paardenbloem wordt nog altijd als een onkruid gezien. Toch kan een wei vol paardenbloemen een bloemenparadijs uitstralen. In een goed verzorgde, dichte zode kan de paardenbloem zich moeilijk ontwikkelen. De zaadjes moeten bijna op een ´kale´ bodem kunnen landen om tot kieming te komen. Paardenbloemen zijn makkelijk te bestrijden. Dit kan zowel chemisch als met de hand uitsteken. Je moet er wel voor zorgen dat de vlezige wortel volledig wordt verwijderd.

draad
ereprijs
Veronica filiformis De draadereprijs is een super-woekeraar. Hij verstikt grote delen van het gazon en is noch door maaien, noch door wieden te vernietigen. Ook bijna alle chemische middelen werken hiertegen niet. Verspreidt zich kruipend door het gazon, vormt er zaad. De kleine, afgemaaide stukjes zullen tot plantjes uitgroeien. Bloeit met massa´s kleine, blauwe bloempjes. Bestrijding in het najaar met morfamquat aan 10g/a in 8-10 liter/a water.

akkerdistel Cirsium arvense Algemeen voorkomende distel, een lastig stekelig onkruid dat zich vermeerdert door zaad en wortelknoppen. De Belgische wetgeving verplicht eigenaars bloeiende distels te maaien.

gewone witbol Holcus lanatus Ongewenste grassoort dat relatief gemakkelijk te verwijderen is door uitsteken, dicht zodevormend. Komt vnl. voor op vochtige gronden. stengels en bladeren zacht behaard. De gewone witbol is zachter dan de zachte witbol ! Chemische bestrijding in het gazon is onmogelijk. Bloeitijd juni-augustus.  
zachte witbol Holcus mollis Ongewenste grassoort dat enkel kan verwijderd worden door uitsteken. Lastig onkruid door zijn dunne, kruipende wortelstok. Bij deze soort zijn de stengels en bladeren maar weinig behaard. Chemische bestrijding in het gazon is onmogelijk. Komt vnl. voor op drogere en zanderige gronden. Bloeitijd juni-augustus.
straatgras Poa annua Ongewenst éénjarig grassoort dat overal groeit en bloeit. Een lastig onkruid. Chemische bestrijding in het gazon is onmogelijk. Bestrijding is wel mogelijk door bemesting en cultuurmaatregelen.
kweek Elytrigia repens Ongewenste grassoort, zeer lastig onkruid door de lange, vertakkende wortelstok. Zeer goed tegen droogte bestand. Verdwijnt uit het gazon door regelmatig maaien (na 1-2 jaar). Chemische bestrijding in het gazon is onmogelijk.  

Meer informatie over onkruiden

Lijst van onkruiden http://www.ipm.ucdavis.edu/PMG/weeds_scientific.html

Bronnen: o.a. gazons en bloemenweiden, Josef Wohlschlager, Uitgeverij Terra Zutphen, ISBN 90.6255.311.7
Geïllustreerde flora van Nederland.

Google Ads

Wie is online

Er zijn momenteel 0 gebruikers en 12 gasten online.