Voorbeeld uit het boek Tuinen, ontwerpen met gevoel en visie

De architectuur van de woning bepaalt in feite al in ruime mate welke stijl aan de basis zal liggen van het tuinontwerp. Verwacht daarom bij een strak vormgegeven huis geen tuin in cottagestijl. Moderne architectuur toont veelal gevels met een strak ritme van grote vlakken glas afgewisseld met gesloten geveldelen . Dit biedt een uitgelezen kans om datzelfde ritme open en dicht - over te nemen in de tuin: openheid door middel van terrassen, gazons en watervlakken, geslotenheid door dichte beplantingen, hagen en boomgroepen.

Vooral de ruimtes direct rondom het huis zijn hiervoor geschikt, die vormen de eerste schil, die veelal sterk architectonisch mag worden ingericht. Verder de tuin in kan het idee worden losgelaten en zal er aansluiting worden gezocht met het omringende landschap - ervan uitgaand dat er van een dergelijke situatie sprake is. Ik noem dat ook wel ´geleend landschap´.

Geleend landschap betekent dat je op subtiele manier gebruikmaakt van de directe omgeving, mits die kwaliteit heeft, dusdanig dat het als belevingselement onderdeel gaat uitmaken van de tuin.

Het benutten en integreren van de omgeving in een tuin is natuurlijk niet voorbehouden aan één bepaalde stijlrichting. Integendeel, het staat los van welke tuinstijl ook, is overal denkbaar en is een dankbaar gegeven om binnen een ontwerp rekening mee te houden.

Bij wat meer traditionele woningen, zoals villa´s met rietgedekte kap, zal in eerste instantie eerder een landelijke tuinstijl voor de hand liggen met vlakverdelingen van hagen, gazons, kleurrijke borders en toepassing van klassieke materialen. Ik zeg ´in eerste Instantie´, want uiteindelijk hoeft de buitenruimte niet altijd op een voor de hand liggende manier te worden ingevuld. Juist voor ons als vormgevers zit de uitdaging in het zoeken naar nieuwe composities die een toegevoegde waarde hebben en het clichématige denken over de tuin en alles wat daarbij hoort kunnen doorbreken. We willen niet vasthouden aan thema’s die steeds gekopieerd kunnen worden, maar er wel elementen uit filteren die symbolisch zijn voor een bepaald thema. 

Ruimte maken

Helaas - ik zei het al eerder - zijn de meeste tuinruimtes in Nederland en België beperkt. Het is een uitdaging voor ons, als ontwerpers, om ervoor te zorgen dat er zo veel mogelijk in die begrensde ruimte te ontdekken valt. Dus is ons doel om ruimte te maken in een ruimte, om de illusie te wekken dat die ruimte groter is dan deze in werkelijkheid is.

Perspectief

Dat doe ik onder andere door het inbrengen van perspectief, bijvoorbeeld door een padenstelsel zo te leggen en hagen zo te plaatsen dat ik een situatie creëer die maakt dat je ergens om heen wordt geleid: een spel met breedte en diepte, hoogte en laagte, openheid en geslotenheid. Hierbij zoek je naar een zeker spanningsveld, naar een spanningsboog die voelbaar moet zijn.

En dat heeft niet alleen te maken met bouwkunde, maar ook met de planten. Het hangt er maar van af hoe je een tuin beleeft en wilt beleven en hoe je ertegenaan kijkt, letterlijk én figuurlijk. Ben je veel binnen, dan wil je hem van binnenuit beleven. Woon je echter op een bovenverdieping, dan is er sprake van een andere belevingsvorm: dan moet je de tuin zo inrichten dat hij van daaruit klopt, dan moet de tuin als kijktuin een zodanige structuur hebben dat hij als een patroon kan worden beleefd.

Een daktuin vraagt een heel eigen, specifieke benadering, omdat het niveau in feite een extra dimensie toevoegt: het panorama met weidse blikken over stad en land, alsof je met de tuin in de wolken bent. Hierbij vormt de lucht enerzijds een onbegrensd landschap met weinig last van storende factoren, maar anderzijds heeft het ook zijn beperking: de hoogte beperkt namelijk je bewegingsvrijheid. Je kunt niet zomaar uit die ruimte naar een andere ruimte wandelen. Een tuin op hoogte heeft zijn eigen dynamiek en roept sensatiegevoelens op.

Bronnen

Titel: Tuinen ontwerpen met gevoel en visie
Auteur: Bart Hoes
Formaat: 23 x 24 cm
Uitvoering: paperback
Omvang: 144 blz.
200 Illustraties

BESTEL