Dossier kleur in de tuin

Bladplanten zijn overwegend groen. Een aantal soorten leveren ook een groot aantal bontbladige variëteiten. Vanwege de fraai getekende bladeren zijn ze bijzonder populair. De kleuren zelf lopen zelf sterk uiteen en variëren tussen witgeel en donkergeel. De bladtekening vergroot alleen maar de variatie: de kleuren komen gevlekt, gespikkeld of gestreept op het blad voor.

Kleur krijgen

Planten verkrijgen niet zomaar hun bonte kleuren. Hun kleurenpracht is het gevolg van een ingewikkeld stofwisselingsproces dat zich hoofdzakelijk in de bladeren afspeelt. Het bladgroen dat een plant produceert maakt het mogelijk om zuurstof en koolzuurgas uit te wisselen en in koolhydraten om te zetten. Bladgroenkorrels worden onder invloed van licht en temperatuur aangemaakt. Een verhoging van de lichthoeveelheid leidt over het algemeen tot een afname van bladgroen, bij een stijgende temperatuur neemt het chlorofylgehalte toe. Dit maakt dat de kleur van de plant is te zien of ze veel of weinig licht nodig heeft. De invloed van het licht op de kleurvorming is immers groot. Hoe meer bladgroenkorrels in het blad aanwezig zijn hoe donkerder groen het blad gekleurd is.

Lang dacht men dat bladgroen enkel blauwe en gele pigmenten bezat die het blad groen kleurden. Niets is minder waar. Het blad bezit verschillende kleurstoffen die over het algemeen ongelijkmatig over het blad zijn verdeeld.  Kwekers hebben deze eigenschappen ontdekt en zijn planten met een brede waaier aan pigmenten gaan manipuleren. Door te spelen met licht en temperatuur kunnen ze kleur en contrast van bepaalde planten en plantdelen sturen en de meest verscheiden kleurvariëteiten tevoorschijn toveren. Bij de contrastvorming zijn vooral de hoeveelheden rode en gele kleuren van belang, omdat groen bij alle bladeren in geringe mate voorkomt. Geelkleuring vindt vaak plaats door vorming van rode pigmenten plaats. Witte bladeren wijzen op gebrek aan pigment.
 

De pigmentsynthese in het blad vindt plaats over een lange tijdsduur, ze loopt pas af als de strekkingsgroei afgesloten is. Bij oudere uitgegroeide bladeren vinden dan ook geen opvallende veranderingen in de bladkleur plaats. Planten met gekleurde bladeren vereisen dan ook veel licht. Krijgt zo´n bontbladige plant te weinig licht, dan vervagen de kleuren en worden de bladeren tenslotte groen.