Riet of Phragmites australis speelt een belangrijke rol bij de waterzuivering

In 1998 ging het project, stimulering van de
sierteeltsector, in het Westhoek- Middenkustgebied van start. In deze en volgende bijdragen volgt er een korte beschrijving van enkele planten waarop er al enkele demonstratieproeven zijn uitgevoerd en waarover al vrij veel praktijk ervaring is opgebouwd. Riet (Phragmites australis) kan als plant een belangrijke rol spelen in systemen van natuurlijke waterzuivering.

Riet is een wereldwijd verspreide plantensoort die voornamelijk aan waterkanten en op natte plaatsen te vinden is. In een gematigd klimaat groeien, de tot 4 meters hoge stengels, jaarlijks opnieuw uit de overwinterende rhizoommassa. De stengels en de rhizomen zijn hol en bevatten op regelmatige afstanden knopen waarop wortels en adventiefwortels kunnen ontstaan. Riet kan eveneens meterslange, forse uitlopers vormen. Bij het overvloeien van riet worden er op de knopen van de stengels adventiefwortels gevormd. Deze vormen een opmerkelijke vergroting van de aanhechtingsplaatsen voor de microflora en -fauna.

Riet kan aangetroffen worden op plaatsen waar er geen zuurstof in de bodem aanwezig is. Zuurstof wordt via de stengel aangevoerd en opgeslagen in de wortelstok. Een overschot aan zuurstof wordt via de uiteinden van de wortels afgescheiden. Hiervan profiteren bacteriën en andere organismen, zodat zich op deze plaatsen een heuse microflora en -fauna ontwikkelt.

De belangrijkste eigenschappen van riet zijn: vorstresistent, droogteresistent, zeer zoutresistent, textuurindifferent, pH-tolerantie en grote weerstand tegen verontreiniging.

Foto www.marlin.ac.uk

Riet kan zich soms generatief vermenigvuldigen in onze streken. Het zaad bevindt zich in rietpluimen in aartjes. De pluimen kan men verzamelen van half november tot januari. Er zitten ongeveer 2 à 6 zaadjes per aar en plus minus 10.000 zaadjes per gram. De kieming gebeurt op een natte, nutriëntrijke bodem. Men moet de pluimen verknippen en bovenop het substraat leggen en goed aanduwen. Als substraat gebruikt men best een potgrond met voldoende klei (20 %) en bonkveen (60 %). Als bemesting kan men een potgrondmix gebruiken met als samenstelling: 14-16-18. De kieming heeft voldoende licht nodig en hoge temperaturen (25-30°C), verder moet de potgrond ook voldoende vochtig worden gehouden. De zaaiperiode strekt zich uit van het vroege voorjaar tot de zomer. De kieming gebeurt na 2-3 dagen en bij een te dichte zaai dient men niet te wieden

Planten die het volgende jaar worden verkocht kunnen zonder problemen buiten overwinteren. Wegens de hoge kiemingstemperatuur is de spontane generatieve vermeerdering quasi te verwaarlozen in onze streken.

Foto www.kulak.ac.be

De vegetatieve voortplanting gebeurt via wortelstokken, door stekken of spruiten of door riethalmen. Wortelstokken kan men direct aanplanten of eerst nog oppotten. Ze dienen minstens drie knopen te bevatten. Rietstekken moeten minstens 2 gave internodiën bevatten (3 knopen).

Het aanplanten gebeurt in aanwezigheid van zo weinig mogelijk andere planten zodat de jonge plant de competitie aankan. Eenmaal de plant volwassen is, verdringt ze makkelijk andere oeverplanten. Planten die eventueel wel met riet kunnen samengaan zijn onder meer kleine lisdodde (Typha angustifolia), waterzuring (Rumex hydrolapathum), gele lis (Iris pseudacorus), grote boterbloem (Ranunculus lingua) egelskop (Sparganium erectum), ...

Het uitplanten kan vanaf half mei met een dichtheid van 9 planten/m². Plant echter nooit riet in het water maar wel op een vochtige grond net boven de waterlijn. Zo moet het minstens 6 maanden blijven staan. Na 1 jaar is de plant ongeveer 80 cm hoog, het tweede jaar 1,50 m en daarna overschrijdt hij zelfs de 2 meter. Waterhoentjes, meerkoeten, zwanen en ganzen eten graag riet en vooral jonge plantjes zijn hier niet tegen bestand.

Foto www.weymouthnj.org/Phragmites_jpg

Bronnen: Ingenieur Yves Fleerackers - 1998 - Provinciaal Onderzoeks- en Voorlichtingscentrum voor Land- en Tuinbouw - vzw West-Vlaamse Proeftuin voor Industriële Groenten, bewerking Rudi Van Overloop 2008.