|
Sambucus - Caprifoliaceae
Sambucus is een geslacht met 40 soorten winterharde, bladverliezende heesters en kleine bomen. De geveerde bladeren, die bij sommige rassen een goudgele kleur hebben, bestaan uit een aantal smal lancet- tot eivormige blaadjes. De kleine, stervormige bloemen zijn wit of bijna wit, en worden gevolgd door glanzende zwarte, rode of blauwe vruchten (bessen) met één tot 2 zaden. Verspreid in de gematigde en subtropische gebieden op zowel het Noordelijk als het Zuidelijk halfrond. Geen van allen zijn ze veeleisend en ze gedijen goed op zowel zonnige als schaduwrijke plaatsen. De gewone vlier wordt gewaardeerd als fruitstruik, de zwartrode glanzende steenvruchten bevatten een bloedrood sap. De oogst begint wanneer bijna alle bessen blauwzwart zijn. De opbrengst varieert tussen 18 en 25 kg per boom. De vlierbessen dienen hoofdzakelijk voor de bereiding van vruchtensappen, siroop, gelei en jam. Vlierbessensap is als hete drank, enigszins met water aangelengd en gezoet, een goed middel tegen verkoudheid. Van de bloemen maakt men thee, beignets en mousserende wijn.
|
 Waar zijn de planten
van dit geslacht
verkrijgbaar?
Zie deze
plantenlijst
van Plantenvinder.NET
|
|
|
|
Informatie, teelt:
De gewone vlier is een
bloeiende heerster met lichtgrijs tot bruine schors, aan de jonge
twijgen grijsgroen, met talrijke opvallende poriën, diep gegroefd en
kurkachtig. De bladen zijn tegenoverstaand, geveerd met brede
lancetvormige, getande, lichtgroene kelkbladen. De bloemtros is
langwerpig met twee hoofdvertakkingen en heeft veel karakteristiek
geurende, groenachtig gele bloemen. Vanaf september - oktober rijpen de
kleine, bolronde, glanzend zwarte, besachtige steenvruchten met drie
bruinige zaden.
De vlier wordt vooral aangetroffen in tuinen en naast huizen. In het
wild kun je hem aan de rand van bossen, tussen struikgewas of in de
duinen vinden. Vroeger kwam je deze struik op wel elke boerderij of
landhuis tegen, want volgens de overlevering beschermde hij tegen
heksen, vuur en bliksem. Nu wordt hij minder aangeplant.Waarom, ik kan
geen enkele reden bedenken om deze dankbare struik niet in je tuin te
hebben.
De bloesems kunnen geoogst worden van mei tot juli, en voor de bessen
moet je wachten tot september - november. Velen kennen wel de
vlierbessensiroop, die zo heerlijk smaakt en goed is voor de hoest.
Bovendien is de siroop heel gemakkelijk te bereiden.
Vlierbessensiroop:
De vlierbessen koken, laten afkoelen en door een doek persen. Dit sap
met dezelfde hoeveelheid suiker (liefst ruwe rietsuiker) aan de kook
brengen, laten indikken en heet in schone flessen gieten en die goed
afsluiten. Na opening is deze siroop zeker een half jaar houdbaar in de
koelkast. Probeer hem ook eens op de pannekoeken, door de melk of
yoghurt of met water als limonade.
Minder bekend is dat je met de vlierbloesems ook alle culinaire kanten
mee uit kan, zoals bv vlierbloesembeignets.
Vlierbeignets:
Je dompelt de mooie (gewassen) vlierbloesems (schermen) in een
beignetdeeg, bakken in frituurvet tot ze goudgeel zijn, bestrooien met
bloemsuiker en je kan genieten van de heerlijkste beignets aller tijden.
Een beignetdeeg kan je op volgende manieren maken: 400gr bloem,4 eieren,
500gr suiker,een fles blond bier. Giet de bloem in een kom,doe de
eierdooiers bij, de suiker en het bier,roer alles goed door elkaar, klop
de eiwitten tot sneeuw,verwerk de stijfgeklopte eiwitten door het
beslag.Of 250gr bloem,1/4l melk,15gr gist,50gr suiker,1-2 eieren,1spl
rum. De melk verwarmen terwijl de bloem en suiker worden gemengd,maak
een kuiltje. Gist aanlengen met lauw water en giet het in het
kuiltje,dek af. De eieren loskloppen en aanlengen met lauwe melk. De
eieren in het kuiltje gieten en er stilaan de bloem ondermengen. De
overige lauwe melk en de rum toevoegen en flink luchtig kloppen. Het
deeg ong. 1/2 uur afgedekt laten rijzen.
Bij ons is het elke zomer een feest, dat zoals alle mooie liedjes niet
lang duurt, want de bloesems zijn er maar een enkele weken per jaar. Om
het geheel af te ronden kan je er nog een lekkere drank zoals
vlierbloesemlimonade bij maken.
Vlierbloesemlimonade: voor 10 liter water zijn 30-50 vlierbloemschermen,
1kg suiker (liefst rietsuiker), 3 onbespoten citroenen en schijfjes en
het sap van 1 citroen nodig.Water, bloesem en citroenschijven in een
grote stenen of glazen pot doen en 24 uur laten trekken. Dan de bloesem
zeven en suiker en citroensap toevoegen. Goed omroeren en nog eens 24
uur laten staan. Door een gering gistingsproces is de limonade nu klaar.
Na al dit lekkers, iets over de geneeskrachtige werking van de vlier
vlierbloesem is "De zweetthee" bij uitstek voor verkoudheden, koorts en
griep.
Zweetthee: Dosering: 1 theelepel gedroogde bloesem per kop kokend water,
en 5 min. Laten trekken, en zo warm mogelijk opdrinken. Bij een infectie
drink je dan zo veel mogelijk van deze thee (tot 2 liter per dag), neem
zo veel mogelijk rust en duffel je goed warm in. Zo laat je deze
zweetthee het best zijn werking doen. Door het zweten kunnen via de
huidporiën, de giftige stoffen uit je lichaam verwijderd worden, en de
koorts en infectie worden hierdoor gereduceerd. Je zult zien dat je al
na enkele dagen opgeknapt bent.
Thee verkregen door het afkoken van de wortel wordt aanbevolen in geval
van urineretentie, waterzucht, reuma en stoornissen in de maagsappen.
Afkomstig uit Europa, Middellands zeegebied, Inheems en groene delen
giftig, recreatiegebied. .
Standplaats lichtbehoefte
zon, halfschaduw, schaduw
Deze plant bevat giftige
plantendelen
- geschikt voor
groepsbeplantingen
- geschikt voor
onderbeplantingen (heesters, bomen)
- geschikt voor gebruik in
wilde tuinen of natuurtuinen
- geschikt voor een
solitaire positie in een beplantingsschema
- deze plant is zijn
onaantrekkelijk voor konijnen, zijn min of meer veilig voor
konijnenvraat
- deze plant vormt
opvallende en aantrekkelijk bessen
- plant is erg geliefd bij
vogels
|
