Corylus - Corylaceae

Corylus is een geslacht met 15 soorten winterharde, bladverliezende, notendragende bomen en heesters. Verschillende soorten die om hun noten worden gekweekt, brengen ook siervormen voort. De mannelijke katjes geven in het voorjaar een sierlijk effect, ze zijn cilindervormig en hangend, en bewegen heen en weer in de wind. De planten zijn eenhuizig en de kleine, onopvallende, vrouwelijke bloemen bloeien in dezelfde tijd. Ze worden gevolgd door de noten, die in september en oktober rijpen. Bij sommige exemplaren bloeien de vrouwelijke katjes voor de mannelijke, bij andere net andersom. De vrouwelijke bloei duurt langer. De vruchten worden verspreid door eekhoorns en vogels, vooral gaaien, spechten en boomklevers, die ze als wintervoorraad verbergen en ook dikwijls niet terugvinden.

Fruitbomen & fruitstruiken (bessen)
Corylus avellana - boshazelnoot, hazelaar, hazelnoot, bosnoot

Nederlandse naam: boshazelnoot, hazelaar, hazelnoot, bosnoot

Andere gebruikte benamingen:

Bloemkleur: katjes geel

Bladeren: bladeren 7-14cm, breed ovaal, onderzijde ruw

Corylus avellana is afkomstig uit Europa. Inheems en bosranden. Struik met behaarde twijgen. Bloemen in katjes. In België noemt men de hazelaar ook netheze, baardneute, nokke of planaboom. De naam van de Belgische stad Hasselt zou afgeleid zijn van de hazelnoot.

Reeds in januari kan de Hazelaar bij een milde temperatuur als één van de eerste lentebodes met lichtgroene katjes (mannelijk) bloeien. Hij trekt zich van inbrekende vorst niets aan. De vrouwelijke bloempjes verschijnen in februari. Zij zitten dicht bij de stam als onopvallende knopjes met kleine rode kroontjes (stempels). Als de katjes erg vroeg zijn en hun stuifmeel uitgestrooid hebben voordat de bloempjes verschijnen , dan zult u maar weinig noten kunnen oogsten.

Het blad, dat sterk op dat van de Iep lijkt, loopt in mei uit en valt pas in november uit. De noten zijn rijp in september-oktober. De hazelaar houdt van de vochtige, leemachtige grond van beekdalen of bosranden.Zijn takken zijn zeer buigzaam en werden bij oude, Franse kastelen gebruikt om er loofgangen in de wijngaarden van te bouwen.

Gebruik

De buigzame twijgen kunt u gebruiken om er een vlechtwerk van te maken. Vroeger werden er van hazelnoothout schuimspanen voor de bier- en azijnproductie vervaardigd. In de tijd van Karel de Grote strooiden boeren hazelkatjes tussen het veevoeder tegen ziektes. De Abdis Hildegard van Bingen adviseerde gemalen hazelknoppen als middel om de vruchtbaarheid van het mannelijk zaad te herstellen.

De hazelaar heeft altijd al het magische hout voor wichelroeden geleverd om daarmee waterbronnen, goudaders en andere schatten op te sporen en om misdadigers te ontmaskeren.

De beste wichelroeden kunt u op St.Jan (24 juni)snijden en wel van gevorkte, eenjarige twijgen. Van hazelnoothout werden ook zalf en andere geneesmiddelen bereid. Het hout is wit tot roodachtig, taai en licht en laat zich makkelijk slijpen. Het werd ook voor pelgrimstaven gebruikt.

Bron o.a. Brigit Kahlert