|
Geurende
planten in de tuin:
De
laatste tijd staan geurende planten volop in de belangstelling. Nieuw is
dat natuurlijk niet. Al van oudsher gebruikt de mens geurende planten om
smaak aan voedsel en drinken te geven, lichaamsgeuren te verbergen, het
linnengoed beter te doen ruiken, insecten op afstand te houden e.d.m.
Uit
onderzoek blijkt dat de mens reageert op geur, ieder mens uit specifieke
emotionele reacties op verschillende geuren. Zo ontstond aromatherapie
, het gebruik van geuren om mensen te genezen. Handige verkopers
gebruiken geur om hun potentiële kopers te beïnvloeden door het
aanbieden van bijv. de geur van verse koffie met een lekkere toast.
Uiteraard is de parfum industrie de belangrijkste leverancier van
geuren, al dan niet met parfums van natuurlijke afkomst.
Is het niet verwonderlijk dat, wij tuiniers, zo weinig aandacht hebben
besteed aan geuren in onze tuin ?
Door het
enorme aanbod geurende planten zie je door de bomen het bos niet meer.
Wat doe je met 200 geurende berberis cultivars ?
Laat je
niet verleiden om je tuin uit te tekenen op basis van geur. Geur kan
niet het uitgangspunt zijn van je ontwerp. Het is de vorm, de ruimte van
je ontwerp; het spel van lijnen, kleuren en vormen die belangrijkst
zijn. Een mooie tuin vraagt om een goed beplantingsplan met structuur,
harmonie en topmomenten. Heb je die basis niet dan kan je nooit een
mooie, geurende tuin realiseren. Geur kan wel als een onzichtbare, rode
draad doorheen je tuinontwerp lopen. Geur kan een extra dimensie aan je
ontwerp geven, maar blijft ondergeschikt aan het zichtbare.
Als je je tuin zo bekijkt denk je wellicht niet aan geurende planten als
je nadenkt over de indeling. Je maakt plannen over doorkijkjes,
terrasjes, gazons, borders, waterpartijtje, paden,...
Welke
stijl moet je tuin krijgen ?
Wordt
het een tuin met een heel duidelijk concept of laat je liever de natuur
z'n gang gaan. Welk ontwerp je ook verkiest, geurende planten zijn
altijd makkelijk naderhand in te passen. Geometrisch aangelegde tuinen
kunnen worden beplant met ouderwetse, geurende rozen of met kruiden. In
boomgaarden kan je geurende narcissen rondom de fruitbomen planten.
Heidetuinen kunnen worden beplant met geurende azalea's.
Of het
nu droge of natte grond, zon of schaduw is, zuur of alkalische grond is,
er is altijd wel een plaatsje voor een passende geurende plant.
Vele
vaste planten hebben geurende bloemen, andere geuren plantendelen
(bladeren). Vaste planten mogen in geen enkele tuin ontbreken. Waarom
alleen de planten kiezen op bloemkleur, groeihoogte of standplaats?
Wanneer
we aan geur en vaste planten denken komen we dikwijls uit bij planten
die we onder de "kruiden" rekenen.
Er zijn
best geurende vaste planten die we in de border kunnen toepassen en die
toch geen kruiden zijn.
Geurende
vaste planten zijn te vinden onder het geslacht:
Achillea,
Adenophora, Agastache, Anthemis, Artemesia, Asphodeline, Calanthe,
Centranthus, Clematis, Concallaria, Cosmos, Crambe, Delphinium, Dianthus,
Dictamnus, Dryopteris, Galium (ook tot de kruiden gerekend), Geranium,
Helleborus, Hemerocallis, Hosta, Iris, Lunaria, Lupinus, Melittis, Meum,
Monarda, Morina, Nepeta, Paeonia, Petasites, Phlox paniculata,
Polygonatum, Polygonum, Primula, Salvia superba, Santolina, Smilacina,
Tellima, Thymus, Verbena en Viola.
Een
stukje bestrating rond je plekje, groot genoeg om een bank neer te
zetten, opent nieuwe perspectieven. Een bank nodig jezelf en je gasten
uit tot zitten, tot rust. Een bank bij een geurend plekje geeft u de
kans om lekker van de geuren te kunnen genieten. bij elke tuinstoel of
bank zou eigenlijk een geurende plant moeten staan. Zo kan je
bijvoorbeeld een verhoogde bak maken en deze voorzien van rugleuningen
en armsteunen, de bak kan je beplanten met geurende planten als kamille,
kruipende munt of kruipende tijm.U kan er ook een geurende trap of pad
mee maken. Tussen de tegels kan je ruimte laten om de kruipende plantjes
in te zetten. Bloeiende Thymus serpyllum en cultivars weven zich in
mooie, roze, paarse en witte tapijtjes.
Om
van de geur van de planten te kunnen genieten moet het bijna windstil
zijn, door sterke winden worden geuren weggedreven. Beschutting van
geurende tuingedeelten is dus belangrijk. Je kan dat realiseren door
hagen en schuttingen. Uit de praktijk blijkt dat houten schuttingen die
30-50 % doorlatend zijn, het meest effectief zijn. Volle, dichte
schermen, muren en dichte hagen houden de winden weliswaar tegen maar
veroorzaken valwinden op andere plaatsen. Als algemene regel geldt dat
de hoogte van een windscherm ongeveer 10 x zijn oppervlakte kan
benutten.
De meeste planten hebben warmte nodig om geuren te produceren. Muren
kunnen daarbij goed dienst doen, ze absorberen de zonnewarmte om ze
daarna weer af te geven.
Twee
Engelse tuinen zijn daar een goed voorbeeld van : Sinninghurst Castle
in kent en Mottisfort Abbey in Hampsire. Beide tuinen hebben
een grootte verzameling ouderwetse rozen.
Weinigen
onder ons zullen een door een muur omringde tuin bezitten maar iedereen
kan wel in z'n tuin een lekker, zonnig plekje creëren.
Geur kan
wel als een onzichtbare, rode draad doorheen je tuinontwerp lopen. Geur
kan een extra dimensie aan je ontwerp geven, maar blijft ondergeschikt
aan het zichtbare. Over geuren valt niet te redetwisten.
In
de loop der jaren zijn in onze tuinkrant artikelen
rondom geur in de tuin verschenen:
Juni kuipplantenmaand,
geurende kuipplanten voor oranjeriën en kassen:
http://www.tuinkrant.com/modules.php?name=News&file=article&sid=7503
Geurende hosta´s plant nr. 1
in de VS:
http://www.tuinkrant.com/modules.php?name=News&file=article&sid=3612
Geurende plant Salvia
rutilans ananas salvia:
http://www.tuinkrant.com/modules.php?name=News&file=article&sid=1805
Ruiken ruikte geruikt ...
welriekende kamerplanten:
http://www.tuinkrant.com/modules.php?name=News&file=article&sid=8655
|