|
Giftige
planten in de tuin:
- Wat zijn giftige
planten ?
Het is
niet altijd eenvoudig om antwoord te geven op de vraag wat nu eigenlijk
giftige planten zijn.
Weinig mensen zullen aardappelen en bonen giftige planten
noemen.
Anderzijds zullen zonder twijfel wolfskers, vingerhoedskruid,
gevlekte scheerling en knolammoniet als giftig beschouwen.
De arts Theophrastus Paracelsus (1493-1541) heeft gezegd :
'dosis sola facit venenum' (slechts de dosis maakt het gif).
Dit betekent dat de giftigheid van een plant, naast het soort gif dat
hij bevat, afhangt van de ingenomen hoeveelheid. De giftige bestanddelen
van een plant zijn vaak niet gelijk over de hele plant verdeeld.
Hoe
moeilijk het is om giftige planten te definiëren, mag blijken uit de
tegenstelling tussen geneeskrachtige en giftige planten. Vingerhoedskruid
is zwaar giftig doch wordt delen van de plant geoogst en farmaceutisch
toegepast. In nauwkeurige dosissen ingenomen, zijn de giftige stoffen
als atropine en digitoxine, namelijk stimulerend voor de bloedsomloop.
Dit geldt ook voor de zeer giftige Aconitum (monnikskap) ,
waarvan de giftige stof in de homeopathie vaak wordt gebruikt in D6- tot
D12- verdunningen.
Ook
geheel niet-giftige planten kunnen bij gebruik
vergiftigingsverschijnselen teweegbrengen. Dit is het geval wanneer ze
overmatig zijn bemest of zijn behandeld met bestrijdingsmiddelen.
Hetzelfde geldt als planten door schimmels, bacteriën, virussen of
andere ziekteverwekkers zijn aangetast. De veroorzakers van
plantenziekten kunnen chemische veranderingen in de waardplant
veroorzaken, zodat niet giftige planten toch nog giftig worden.
Het
is daarom altijd raadzaam om aangetaste planten niet voor consumptie te
gebruiken.
Men kan aan een plant niet zien of hij giftig is. Een beetje kennis
van de giftige kamer-, wilde-, en tuinplanten is onmisbaar wanneer de
kinderen met de planten in aanraking kunnen komen.
Uit
statistieken blijkt dat de meeste slachtoffers van giftige planten
kinderen zijn. Bovenaan deze lijst staan de kleurige bessen (70
procent). Op de 2e plaats staan bloemen en bladeren met elk voor 10
procent van de gevallen. De rest bestaat uit bollen, naalden, schors en
wortels.
De
top 5 van de giftige planten zijn :
- Laburnum
anagyroides
- Mahonia
aquifolium
- Sorbus
aucuparia
- Pyracantha
- Cotoneaster
Van
bovenvermelde soorten is alleen goudenregen (Laburnum) werkelijk
gevaarlijk. Mahonia kan als minder gevaarlijk worden beschouwd.
Hulp
bij vergiftiging
|
|
België
|
Antigifcentrum
: 02/ 345.45.45
|
|
Nederland
|
?
|
Planten
met giftige stoffen komen in bijna alle plantenfamilies voor. Zelfs
onder de microscopisch kleine blauwwieren bevinden zich ettelijke
giftige soorten (o.a. Anabaena flos-aquae).
Ook zijn
veel giftige soorten te vinden onder de paardestaarten (Equisetum
palustre) , de varens (Pteridium aquilinum) en de
naaktzadigen ( bijv. Juniperus sabina).
Onder de
1- en 2-zaadlobbigen bloemplanten zijn eveneens veel soorten giftig,
zoals bijv. herfsttijlroos en wolfsmelk.
Dat er
ook onder de paddestoelen giftige planten zijn is wel algemeen bekend.
Er zijn
plantenfamilies die bekend staan als bij uitstek giftig, bijv. de
nachtschadefamilie (Solanaceae), de wolfsmelkfamilie (Euphorbiaceae).
De aard van de vergiftiging is afhankelijk van de soort gif.
De meest
voorkomende gifstoffen zijn alkaloïden (cafeïne, nicotine,
atropine, morfine, cocaïne), glycosiden (bijv. blauwzuur
vrijmakende suikerverbindingen), etherische oliën (bijv. hars
van naaldbomen), bepaalde eiwitten (in veel vlinderbloemigen) en
fenolen (bijv. cumarine in lievevrouwebedstro).
Naar
gelang de klasse chemische verbinding waar het gif toe behoort, geeft
het eten of aanraken bepaalde effecten.
-
Het
met de blote huid aanraken van het wondvlak van de bladsteel van de
gewone bereklauw (Heracleum sphondylium) of van de perzische
bereklauw (H. mantegazzianum) kan bij gelijktijdige inwerking
van zonlicht, leiden tot zeer pijnlijk rood worden en opzwellen van
de aangeraakte delen.
-
Huidcontact
met taxus of levensboom kan eveneens allergische reacties van
de huid veroorzaken.
-
Eten
van wolfsmelksoorten (Euphorbia) geeft maag- en darmklachten
met braakneigingen en verlammingsverschijnselen.
-
Vergiftiging
door soorten uit de nachtschadefamilie (bijv. Atropa bella-donna
en Hyoscyamus niger) uit zich in een versnelde ademhaling en
toenemende opwinding. Het eten van grotere hoeveelheden kan de dood
door ademnood tot gevolg hebben.
Voor
meer informatie over giftige planten:
|
