Pastinaca - Apiaceae



Pastinaak is een inheems wortelgewas dat in heel Europa voorkomt. Verder inheems in de Kaukasus, Siberië en ingeburgerd in Noord-Amerika. Bij ons vaak in het wild langs rivierdijken te vinden. Voordat de aardappel algemeen bekend was, was de pastinaak in de winter één van de belangrijkste groenten en werd dikwijls de witte wortel genoemd. Thans is deze teelt bijna geheel verdrongen door de oranjekleurige wortelen (Daucus).

 

Planten vinden op Plantenvinder.net, de brug tussen het aanbod en de zoekende particulier
Planten vinden op Plantenvinder.net, de brug tussen het aanbod en de zoekende particulier
Waar zijn de planten van dit geslacht verkrijgbaar?
Zie deze plantenlijst
van Plantenvinder.NET

 

Groenten  - Pastinaak

29992.htm

Naam: Pastinaca sativa

Nederlandse naam: pastinaak

Familie: Apiaceae

Andere gebruikte benamingen: (P. s. var. hortensis; P. s. ssp. sativa)

Plantbeschrijving: 

Pastinaak is een oude groente en wordt beschouwd als voorloper van de aardappel. Het was lange tijd het hoofdvoedsel van de gewone man. De groente was vrij gemakkelijk te telen en kon uitstekend een ganse winter lang bewaard worden. Sinds jaar en dag is de witte wortel heel populair in Engeland. Ook nu nog worden er grote hoeveelheden van gekweekt. Pastinaak (Pastinaca sativa) behoort tot de familie van de schermbloemigen (Apiacae), een welbekende en veel geteelde plantenfamilie in onze groentetuin. Denk maar aan wortelen, seldersoorten, peterselie, kervel en knolvenkel. De minder bekende pastinaak kan zijn afkomst niet verbergen. De bladeren lijken wel een grove uitvoering van een selderblad, de wortels kan je vergelijken met grote winterwortelen in een witte uitvoering. De geur van de plant doet je eraan herinneren dat ook selder familie is van deze weelderig groeiende plant. Opvallend is dat de kop van de wortel, die wat ingezonken is, nooit boven de grond uitkomt. Na de winter loopt de wortel opnieuw uit en vormt als spoedig een bloemstengel met opvallend gele bloemen. Opvallend, daar de meeste andere schermbloemige groenten wit bloeien

Standplaats: 

Een losse, diep bewerkte grond is noodzakelijk. Indien er op geringe diepte een hardere laag aanwezig is zal de wortel een vertakte of kromme groei vertonen

Zaaien en planten: 

De zaden zijn groot en plat in vergelijking met andere schermbloemigen. Je mag dan ook ongeveer 1 cm diep zaaien. Pastinaak vraagt heel wat ruimte, zowel ondergronds als bovengronds. Een grote rijafstand van 40 cm heeft zo zijn voordelen. Bij de oogst zal je niet onmiddellijk de naastliggend rijen loswoelen. Verder heb je meer ruimte om te schoffelen en droogt het gewas beter op. Tussen de plantjes laat je zo'n 15 cm. Door deze grote plantafstand kan het handig zijn de zaadjes in groepjes van drie uit te zaaien. Hou daarna het sterkste plantje over. De kieming verloopt vrij traag.

Bemesting: 

Gebruik een perceel waar tijdens de winter of het voorjaar geen stalmest of compost op gebracht werd. Een goede voorraadbemesting is bijvoorbeeld 150 gram per m≤ onder de vorm van een gedroogde samengestelde organische meststof. Daarbij strooi je dan ook nog 50 gram patentkali (30% Kalium). Overdrijf niet met de bemesting. Teveel stikstof zal immers een overvloedige bladgroei veroorzaken, ten nadele van de wortelvorming. Hou de groei van de planten in het oog. Twee maanden na het zaaien kan je nog wat extra bijbemesten met een samengestelde kunstmeststof. Die strooi je in kleine hoeveelheid naast de rijen. Je kan bijvoorbeeld 30 gram blauwe korrel (12-12-17) gebruiken per m≤. Zeker na een nat groeiseizoen moet je de bijbemesting goed verzorgen.

Verzorgingstips: 

Als je problemen verwacht met de bewortelingsdiepte kan je toevlucht nemen tot een variŽteit met kortere wortels of de teelt op ruggen. Maak ruggen van zo'n 20 cm breed en 20 cm hoog door grond op te werpen zoals je doet bij het aanaarden. Doe dit wel op niet al te natte grond. Enkele weken voor het zaaien zijn de ruggen al gemaakt. Dan kan de grond voldoende bezakken en heb je de gelegenheid de al gekiemde onkruiden te verwijderen.

Ziekten en plagen: 

Pastinaak wordt ook wel eens witte wortel genoemd. Daaruit kan je besluiten dat we ook hier de wortelvlieg moeten vrezen. Gelukkig is pastinaak, ondanks zijn lange groeiduur, iets minder gevoelig voor wortelvlieg. Zeker op lichte gronden en op beschutte plaatsen moeten we maatregelen nemen tegen de wortelvlieg en is het aangewezen om met insectengaas te gaan telen.

Een schimmelziekte waar pastinaak veel last van heeft is Intersonilia. De bladeren vertonen eerst zilvergrijze vlekken die later bruin worden en uiteindelijk kan het ganse blad verdrogen. 

Phoma is een andere schimmelziekte die kankerachtige vlekken veroorzaakt op de wortel. De vlekken zijn eerst bruin, later overgaand in zwarte, ingezonken vlekken. Vooral in natte en koele omstandigheden kan de ziekte zich snel uitbreiden. 

Beide ziektes blijven over op afgestorven plantendelen. Een vruchtwisseling van ťťn op vier is dan ook aangewezen.

Gescheurde wortelen kunnen voorkomen als na een lange droogteperiode plotse regenval de wortels weer doet hergroeien. Je kan dit voorkomen door in droogteperiodes wat water te geven, zo vermijd je dat de groei van de wortelen stilvalt.

Vertakte wortelgroei kan verschillende redenen hebben. Het gebruik van organische mest, te nat of niet diep genoeg bewerkte grond en droogte in een jong stadium van de groei zijn enkele mogelijkheden.

Oogsten: 

De traditie wil dat pastinaken een betere en zoetere smaak hebben als er een koudeperiode overgegaan is. Anderen houden toch liever van de smaak van jonge, fijne in de zomer geoogste pastinaak. Als je de ganse winter wil oogsten, moet je er enkel voor zorgen dat ze ook tijdens een vorstperiode nog bereikbaar zijn. Dek een deel van de rij goed af met stro en een laag plastiek. Het gedeelte dat je tijdens de vorstperiode toch niet zal gebruiken mag je onbedekt laten. Verwijder in ieder geval de bedekking wanneer de vorstperiode afloopt.

Bewaren: 

De enige spelbreker bij het ter plaatse bewaren kan wateroverlast zijn. Als je te maken hebt met zware, slecht doordringbare grond kan je ze toch beter in oktober-november oogsten. Leg de wortelen dan in een koele ruimte of kelder. Als de hergroei van de pastinaakwortelen in het voorjaar opnieuw op gang komt zal je de oogst moeten stoppen, de smaak van de wortelen wordt dan immers bitter en het vlees wordt voos. Laat de koudeperiode op zich wachten, dan kan je toch voor de lekkere zoete smaak van pastinaak zorgen door een paar wortelen gedurende enkele dagen in de koelkast te bewaren. Bij het oogsten worden de bladeren afgesneden, maar de kop van de wortel met daarin het groeipunt laten we zitten. Een tiental m≤ pastinaak kan zo'n 30 ŗ 40 kg wortelen opleveren.

Recept: Pastinaken in romige kruidensaus

Pastinaken in plakjes snijden en stoven in klont roomboter met een teentje knoflook en peper. Flinke scheut Soyacuisine (of room) toevoegen en warm laten worden. Vers groen kruid erbij; bijv. verse koriander, maar het zal best ook met peterselie lukken.

Uit : http://huizen.dds.nl/~hannie/recepten.htm 

 

Teeltschema: pastinaak

 

© Copyright Marbo bedrijfspromotie
Niets van deze plantengids kan verveelvoudigd worden zonder schriftelijke toestemming van de auteur!