|
Vicia faba ´Vroege Witkiem´ is geschikt voor directe consumptie. Deze labboon produceert vroege, zeer grote felgroene peulen tot 30 cm lang met 7 à 8 witte bonen per peul.
TEELT labbonen of
tuinbonen - Vicia faba
Labbonen of tuinbonen zijn een
culinair hoogstaand gewas. Dit groentegewas is veel te weinig
bekend en verdient beslist meer uw belangstelling als u uit bent
op vernieuwing en een goede smaak in de keuken weet te
waarderen. Tuinbonen zijn het vroegst te telen bonengewas en
bezit het naar alle waarschijnlijkheid eigenschappen die de
Ziekte van Parkinson helpen verlichten. Hierover worden
belangrijke onderzoeken uitgevoerd. Al deze feiten moeten zeker
bijdragen tot een ruimere belangstelling voor deze groente.
Zaaien
-
Vanaf half
januari-begin februari voorzaaien onder koud glas en in maart
uitplanten: 2 zaden per potje van 10 cm, 4 cm diep.
-
Of buiten zaaien
vanaf begin maart tot eind april. De minimum kiemtemperatuur
bedraagt 5° C.
Voorweken en voorkiemen
geeft een lichte vervroeging, maar houdt ook risico's op een slechte
opkomst in. Zaaien op 5 cm diepte op regels met tussenafstand van 50 à 60
cm en 10 à 15 cm in de rijen. De gewashoogte is 80 à 100 cm.
Vaak wordt ook in dubbele rijen op 20 x 20 centimeter gezaaid. Tussen
twee buitenrijen moet je dan 60 cm aanhouden.
-
Zaden: groot
-
Kiemduur: 8-14 dagen
-
Kiemvermogen van het
zaad: 6 jaar
-
Plantdiepte: 5 cm , op
lichter gronden tot 10 cm
-
De kiembladeren
ontvouwen zich onder de grond.
-
Na de opkomst veel
luchten om korte, harde planten te krijgen.
-
Labbonen laten zich
gemakkelijk verplanten, ze bloeien dan vroeger: verplant wanneer het
gewas 12 cm hoog is.
Bemesting
Labbonen groeien op alle
grondsoorten. De optimale pH ligt tussen 7 en 8, maar op
zandgronden is 6 ook voldoende. De grond moet verder genoeg
vochtig zijn. 200 kg compost per are is een goed streefgetal.
Mest in
het begin met kalkammonsalpeter. Labbonen kunnen eventueel de
wind breken voor andere groenten die er later naast gezaaid
worden. Gieten is nodig bij droog weer rond de volle bloei.
Naast mulching is aanaarden en soms ook
het aanbrengen van steun materiaal nodig.
Oogsten
Oogst in regel als de bonen klein
zijn. De hangende peulen die er aan komen zijn 10 tot 20 cm lang
en tot 4 cm breed. Ze zijn opgezwollen en van binnen sponzig. De
onrijpe, jonge peulen oogst je in juni en juli voor onmiddellijk
gebruik. Wacht niet te lang want dan wordt de zaadhuid te hard en
de zaadinhoud té melig. De oogst van het droge zaad valt rond
eind augustus. Wanneer de onderste peulen zwart worden, trek je
de hele plant uit. Je zet ze in schoven bijeen of hangt ze op om
na te drogen. De droge peulen barsten gemakkelijk open.
In de keuken
De zaden worden rijp geoogst en
gegeten, ofwel als droogboon aangewend. Sommige mensen vinden het een heerlijke vroege
groente, andere trekken er hun neus voor op. Het is een zeer
groente die als droogboon zeer lang te bewaren is. Gewoonlijk
worden ze gekookt met bonenkruid en geserveerd met melksaus of
tomatensaus, ofwel in de soep verwerkt. Je kunt er ook
vleesvervangende gerechten mee bereiden, door de gekookte bonen
samen met gekookte aardappelen fijn te maken, deze pasta te
binden met melk en room, er plakjes van te maken en die te
bakken.
Afhankelijk van het ras zijn de
bonen wit of worden ze na het koken bruin:
-
De bruine labbonen
hebben een typische, bittere smaak, te wijten aan het looizuur dat
ze bevatten: zij bloeien met witte bloemen met zwart.
-
De witte rassen missen
wel de typische smaak maar zijn mooier en meer gegeerd om in te
maken: zij bloeien met geheel witte bloemen.
Ziekten en plagen
Jonge kiemplantjes zijn bijzonder
gevoelig aan schimmelaantasting.
Na 6 tot 8 bloementrossen wordt
gewoonlijk de kop uit de plant gehaald, zodat die minder
aantrekkelijk wordt voor de luizen.
Aantasting door zwarte bonenluis komt veelvuldig voor en moet
voor een goede opbrengst tijdig bestreden worden. Labbonen
moeten zo vroeg mogelijk de grond in om aan de zwarte
bonenluis te ontsnappen. Naast een rij labbonen plant men vaak
dille of bonenkruid.
Het gebruik van ACRYL-vliesdoek
bevordert een snellere, betere en gezondere opkomst bij bonen
door een verhoogde opwarming van de bodem en voorkomt het
optreden van bonenvlieg. Bonen zijn erg koudegevoelig, terwijl
in ons klimaat de nachttemperatuur algemeen te laag is voor het
garanderen van een vlugge en regelmatige kieming van het
bonenzaad. Om een goede opkomst te waarborgen is het gebruik van
ACRYL-vliesdoek dus een absolute aanrader.
Vruchtafwisseling
Bonen hebben de eigenschap om in
hun eigen stikstofbehoefte te voorzien en zelfs nog een
overschot daarvan in de bodem na te laten. Plant daarom NOOIT
tweemaal bonen op dezelfde plaats! Kom pas na 5-7 jaar terug
voor deze teelt. Mits men zorgt voor een goede
structuur in de grond, die vooral verkregen wordt door goed diep
losspitten, en een goede vochthoudende eigenschap van de grond,
door compost of turf door te spitten, kan men op iedere grond
met succes bonen verbouwen.
 Behoort
tot de groep van de peulgewassen
De peulgewassen vormen een grote
groep planten van de vlinderbloemenfamilie en leveren eiwitrijk
voedsel op. Bovendien hebben de planten een positieve invloed op
de bodemvruchtbaarheid : ze kunnen voedingsstoffen uit diepere
grondlagen naar boven halen en stikstof die ze via
wortelknobbelbacteriën uit de lucht kunnen opnemen, laten ze
voor een deel in de grond achter als voedsel voor het bodemleven
en de volgteelt. Op
wereldvlak is soja het belangrijkste peulgewas. Phaseolus-bonen
komen op de 2e plaats, en kikker- of kekererwt op de 3e. De erwt
komt als 4e.
Daarnaast zijn er, vooral in
tropische streken, nog heel veel peulgewassen zoals de
lablabboon (Dolichos lablab), de azukiboon (Phaseolus angularis),
de limaboon (Phaseolus lunatus), de mungoboon (Phaseolus
radiatus), de vierhoekige erwt of winged bean (Psophocarpus
tetragonolobus), de koe-erwt of cowpea (Vigna unguicuIata), de
grondnoot (Voandzeia subterranea), de aardnoot (Arachis hyprogea),
en nog vele andere die plaatselijk van belang zijn.
Hun betekenis voor de voeding
in de derde wereld kan moeilijk overschat worden.
Teeltschema
Bronnen
-
Zadencatalogus
Somers NV, Vlaams Zaadhuis, Oranjebandzaden
-
Velt groenten,
Terra fijne en zeldzame groenten, Groenboekerij groenten
-
Teeltschema´s Luc Dedeene
http://www.plantaardig.com
|
Waar zijn de planten
van dit geslacht
verkrijgbaar?
