Deze TK - Plantengids is ook verkrijgbaar op cd-rom.

TK-Plantengids, de unieke plantenencyclopedie van de tuinkrant
 

Vicia - Fabaceae



De labboon of tuinboon, ook Roomse boon, grote boon, molboon is een gemakkelijk te kweken eenjarige plant, verbouwd om de zaden van de peulen en gebruikt als zomergroente. Op een of twee dwergrassen na worden de planten 1 m of hoger. Heeft als kultuurgewas al een lange geschiedenis die in Europa teruggaat tot in het brons- en ijzertijdperk, zo'n 4.000 jaar geleden. Haar oorsprongsgebied ligt waarschijnlijk in de buurt van de Kaspische Zee. In de landbouw is ze bekend als veldboon en is er dienstig als eiwitrijk veevoeder, veelal voor paarden (paardeboon) en duiven (duiveboon). Ook het stro wordt door het vee gelust.

 

Planten vinden op Plantenvinder.net, de brug tussen het aanbod en de zoekende particulier
Planten vinden op Plantenvinder.net, de brug tussen het aanbod en de zoekende particulier
Waar zijn de planten van dit geslacht verkrijgbaar?
Zie deze plantenlijst
van Plantenvinder.NET

 

Groenten
tuinboon, labboon - Vicia faba ´Vroege Witkiem´ 

Nederlandse naam: tuinboon, labboon

Naam:  Vicia faba ´Vroege Witkiem´

Andere gebruikte benamingen:

Bloeitijd: -

Bloemkleur: wit

Hoogte min-max: 0.75-1.4

Bladeren: grijsgroen, ovaal, 3-4 cm groot

Foto van Vicia faba ´Vroege Witkiem´, Nederlands: tuinboon, labboon, (Synoniem  ) behorende tot de plantengroep Groenten

Zoek FOTO op Google

 


Vicia faba ´Vroege Witkiem´ is geschikt voor directe consumptie. Deze labboon produceert vroege, zeer grote felgroene peulen tot 30 cm lang met 7 à 8 witte bonen per peul.

TEELT labbonen of tuinbonen - Vicia faba

Labbonen of tuinbonen zijn een culinair hoogstaand gewas. Dit groentegewas is veel te weinig bekend en verdient beslist meer uw belangstelling als u uit bent op vernieuwing en een goede smaak in de keuken weet te waarderen. Tuinbonen zijn het vroegst te telen bonengewas en bezit het naar alle waarschijnlijkheid eigenschappen die de Ziekte van Parkinson helpen verlichten. Hierover worden belangrijke onderzoeken uitgevoerd. Al deze feiten moeten zeker bijdragen tot een ruimere belangstelling voor deze groente.

Zaaien

  • Vanaf half januari-begin februari voorzaaien onder koud glas en in maart uitplanten: 2 zaden per potje van 10 cm, 4 cm diep.

  • Of buiten zaaien vanaf begin maart tot eind april. De minimum kiemtemperatuur bedraagt 5° C.

Voorweken en voorkiemen geeft een lichte vervroeging, maar houdt ook risico's op een slechte opkomst in. Zaaien op 5 cm diepte op regels met tussenafstand van 50 à 60 cm en 10 à 15 cm in de rijen. De gewashoogte is 80 à 100 cm. Vaak wordt ook in dubbele rijen op 20 x 20 centimeter gezaaid. Tussen twee buitenrijen moet je dan 60 cm aanhouden.

  • Zaden: groot

  • Kiemduur: 8-14 dagen

  • Kiemvermogen van het zaad: 6 jaar

  • Plantdiepte: 5 cm , op lichter gronden tot 10 cm

  • De kiembladeren ontvouwen zich onder de grond.

  • Na de opkomst veel luchten om korte, harde planten te krijgen.

  • Labbonen laten zich gemakkelijk verplanten, ze bloeien dan vroeger: verplant wanneer het gewas 12 cm hoog is.

Bemesting

Labbonen groeien op alle grondsoorten. De optimale pH ligt tussen 7 en 8, maar op zandgronden is 6 ook voldoende. De grond moet verder genoeg vochtig zijn. 200 kg compost per are is een goed streefgetal. Mest in het begin met kalkammonsalpeter. Labbonen kunnen eventueel de wind breken voor andere groenten die er later naast gezaaid worden. Gieten is nodig bij droog weer rond de volle bloei. Naast mulching is aanaarden en soms ook het aanbrengen van steun materiaal nodig.

Oogsten

Oogst in regel als de bonen klein zijn. De hangende peulen die er aan komen zijn 10 tot 20 cm lang en tot 4 cm breed. Ze zijn opgezwollen en van binnen sponzig. De onrijpe, jonge peulen oogst je in juni en juli voor onmiddellijk gebruik. Wacht niet te lang want dan wordt de zaadhuid te hard en de zaadinhoud té melig. De oogst van het droge zaad valt rond eind augustus. Wanneer de onderste peulen zwart worden, trek je de hele plant uit. Je zet ze in schoven bijeen of hangt ze op om na te drogen. De droge peulen barsten gemakkelijk open.

In de keuken

De zaden worden rijp geoogst en gegeten, ofwel als droogboon aangewend. Sommige mensen vinden het een heerlijke vroege groente, andere trekken er hun neus voor op. Het is een zeer groente die als droogboon zeer lang te bewaren is. Gewoonlijk worden ze gekookt met bonenkruid en geserveerd met melksaus of tomatensaus, ofwel in de soep verwerkt. Je kunt er ook vleesvervangende gerechten mee bereiden, door de gekookte bonen samen met gekookte aardappelen fijn te maken, deze pasta te binden met melk en room, er plakjes van te maken en die te bakken.

Afhankelijk van het ras zijn de bonen wit of worden ze na het koken bruin:

  • De bruine labbonen hebben een typische, bittere smaak, te wijten aan het looizuur dat ze bevatten: zij bloeien met witte bloemen met zwart.

  • De witte rassen missen wel de typische smaak maar zijn mooier en meer gegeerd om in te maken: zij bloeien met geheel witte bloemen.

Ziekten en plagen

Jonge kiemplantjes zijn bijzonder gevoelig aan schimmelaantasting.

Na 6 tot 8 bloementrossen wordt gewoonlijk de kop uit de plant gehaald, zodat die minder aantrekkelijk wordt voor de luizen.

Aantasting door zwarte bonenluis komt veelvuldig voor en moet voor een goede opbrengst tijdig bestreden worden. Labbonen moeten zo vroeg mogelijk de grond in om aan de zwarte bonenluis te ontsnappen. Naast een rij labbonen plant men vaak dille of bonenkruid.

Het gebruik van ACRYL-vliesdoek bevordert een snellere, betere en gezondere opkomst bij bonen door een verhoogde opwarming van de bodem en voorkomt het optreden van bonenvlieg. Bonen zijn erg koudegevoelig, terwijl in ons klimaat de nachttemperatuur algemeen te laag is voor het garanderen van een vlugge en regelmatige kieming van het bonenzaad. Om een goede opkomst te waarborgen is het gebruik van ACRYL-vliesdoek dus een absolute aanrader.

Vruchtafwisseling

Bonen hebben de eigenschap om in hun eigen stikstofbehoefte te voorzien en zelfs nog een overschot daarvan in de bodem na te laten. Plant daarom NOOIT tweemaal bonen op dezelfde plaats! Kom pas na 5-7 jaar terug voor deze teelt. Mits men zorgt voor een goede structuur in de grond, die vooral verkregen wordt door goed diep losspitten, en een goede vochthoudende eigenschap van de grond, door compost of turf door te spitten, kan men op iedere grond met succes bonen verbouwen.

Behoort tot de groep van de peulgewassen

De peulgewassen vormen een grote groep planten van de vlinderbloemenfamilie en leveren eiwitrijk voedsel op. Bovendien hebben de planten een positieve invloed op de bodemvruchtbaarheid : ze kunnen voedingsstoffen uit diepere grondlagen naar boven halen en stikstof die ze via wortelknobbelbacteriën uit de lucht kunnen opnemen, laten ze voor een deel in de grond achter als voedsel voor het bodemleven en de volgteelt.

Op wereldvlak is soja het belangrijkste peulgewas. Phaseolus-bonen komen op de 2e plaats, en kikker- of kekererwt op de 3e. De erwt komt als 4e.

Daarnaast zijn er, vooral in tropische streken, nog heel veel peulgewassen zoals de lablabboon (Dolichos lablab), de azukiboon (Phaseolus angularis), de limaboon (Phaseolus lunatus), de mungoboon (Phaseolus radiatus), de vierhoekige erwt of winged bean (Psophocarpus tetragonolobus), de koe-erwt of cowpea (Vigna unguicuIata), de grondnoot (Voandzeia subterranea), de aardnoot (Arachis hyprogea), en nog vele andere die plaatselijk van belang zijn.

Hun betekenis voor de voeding in de derde wereld kan moeilijk overschat worden.
 


 

Teeltschema


Teeltschema van tuinboon, labboon, Vicia faba ´Vroege Witkiem´: zaaien, verspenen, planten, oogsten


Bronnen

  • Zadencatalogus Somers NV, Vlaams Zaadhuis, Oranjebandzaden

  • Velt groenten, Terra fijne en zeldzame groenten, Groenboekerij groenten

  • Teeltschema´s Luc Dedeene http://www.plantaardig.com

TK-WIKI: voeg je favoriete planteninformatie toe aan de TK-WIKI-PLANTENGIDS

Zoeken op de website in de TK Plantengids

Bestel de TK Plantengids op cd-romBlijf op de hoogte en volg de laatste tuinnieuwsjesContacteer


Deze TK - Plantengids is ook verkrijgbaar op cd-rom.
Niets van deze TK-plantengids kan verveelvoudigd worden zonder schriftelijke toestemming van de auteur!

© Copyright 1996-2008 Rudi Van Overloop, alle rechten voorbehouden - www.tkplantengids.com - www.plantengids.ws - www.tuinkrant.com/plantengids/ 
In samenwerking met www.plantenvinder.net - www.snoeigids.com en www.tuinkrant.com

Bronnen TK - Plantengids