Groenten - de Teelt van prei of Allium porrum

Dit is een elektronische bewerking van de cursus 'De teelt van prei', een bewerking van Rudi Van Overloop.

Hoofdstuk 13  
Het ter plaatse zaaien van prei
Ziekten en insecten die kunnen voorkomen op het zaaibed en hun bestrijding.

Een paar jaar geleden dacht men dat het ter plaatse zaaien van prei de oplossing voor de preiteelt zou geven. De vele planturen zouden wegvallen. Toch kwam men zeer vlug terug van het opzet en stond men voor enkele onaangename vaststellingen.

Men probeerde allerlei rassen die zich zonder uit te planten toch diep genoeg in de grond trekken. Door daarna zeer goed aan te aarden zou men even goede prei bekomen als met de gewone methode van planten. Het resultaat was echter weinig bevredigend, er waren verschillende nadelen aan het licht gekomen die niet opwegen tegen het arbeidsintensieve planten.

Deze nadelen zijn:

- zeer veel korte en kromme schachten.
- de planten staan van bij bet zaaien op het productieveld waardoor onkruidbestrijding en ziektebestrijding op een veel groter veld moet gebeuren dan bij zaailingen op een zaaibed.
- er wordt veel meer zaad gebruikt, het zaad is echter zeer duur wat ook kostprijsverhogend werkt.
- men kan geen voorvrucht meer zetten wat een probleem geeft wanneer de grond schaars is.

Door al deze nadelen is deze teelt er tot hier toe nog niet door gekomen. Het is mogelijk dat door het zoeken naar nieuwe rassen een beter product zal bekomen worden bij het ter plaatse zaaien Enkele bedrijven zaaien ter plaatse voor de fabrieksteelt. Dit areaal beperkt zich echter tot enkele Ha wat niet opweegt tegen de totale preioppervlakte.

Ziekten en insecten die kunnen voorkomen op het zaaibed en hun bestrijding.

Brandziekte

Men merkt dat de kiemplanten op het zaaibed misvorm opkomen. Lichtgroene blaasjes die door het opzwellen van het bladvlies ontstaan, barsten na een tijd open en laten zwarte sporen vrij. Bij zaailingen op brandzieke gronden worden de plantjes massaal aangetast. De sporen van de brandzwam overwinteren in de bodem. 

Bestrijding : 

- Een zaadontsmetting met T.M.T.D. toepassen 
- Een ruime teeltafwisseling toepassen, zodat een besmetting vanuit de grond geminimaliseerd kan worden.

2. Fusariumrot

De plantjes worden reeds jong aangetast, als ze nog op het zaaibed staan. Besmette plantjes blijven in groei achter. Aanvankelijk vertonen de buitenste bladscheden die rond de stam zitten een natte bruinachtige verrotting tot aan de wortelkroon. De kroon kan eveneens aangetast worden. Bij een ergere aantasting kan de ganse schacht tot rotting overgaan. Het zieke weefsel wordt bij verrotting omgezet tot een roze slijmerige massa. De besmetting gebeurt op het zaaibed vanuit de grond of de schimmel wordt via het zaad overgedragen. Bij het uitplanten gaan alle aangetaste planten volledig wegrotten. 

Bestrijding : 

- Een goede zaadontsmetting toepassen met benomvl of thiofanaat
- Men moet tevens een ruime teeltafwisseling hebben op het zaaibed.
- Wanneer er geen teeltafwisseling mogelijk is bv. in serres of koude bakken, moet men enkele weken voor het zaaien de grond ontsmetten met diverse grondontsmettingsmiddelen die meestal gelijktijdig tegen onkruid, aaltjes en insectenlarven werken.

Wanneer er een aantasting is voorgekomen op het zaaibed is het nodig een goede controle van het plantsoen te doen. De aangetaste planten moet men zeker verwijderen. Het zal tevens aan te raden zijn alle planten ongeveer 10 min. onder te dompelen in een oplossing van 20 gr benlate of 20 gr Topsim M / 1 water. De dompeltijd mag niet te kort zijn, dan geeft de behandeling onvoldoende resultaat. Bij een te lange dompeltijd bv. 1 uur, gaat het gewas reeds een sterke remming ondervinden.

3. Kiemschimmels.

Er komen verschillende kiemschimmels voor die zowel de kiemplantjes van prei als andere kiemplanten kunnen aantasten. De schimmel wordt overgedragen met het zaad. Een zaadontsmetting met T.M.T.D. geeft hier een goede uitslag.

4. Sjalotvlieg

Dit insect tast behalve sjalot ook uien, spinazie en prei aan. De eitjes worden in en rond het zaad afgezet. De witte maden boren zich in de kiemstengel en in de zaadlobben. Vaak wordt het hart vernietigd en wanneer het groeipunt van de plant weg is gaat de plant volledig vervormen of afsterven.

De sjalotvlieg heeft per jaar 2 à 3 generaties, bij prei is enkel de eerste generatie van belang. Er kan pas een aantasting zijn wanneer het kiemingstijdstip overeenkomt met het ontpoppen van de eerste generatie larven. De eerste generatie ligt einde mei.

Voor meer details over deze ziekten en plagen raadpleeg de tuindokter, http://www.tuindokter.com of je TKPLUS cd-rom met de Tuindokter database.

einde prei