Bodembedekkende Clematis

Clematis kan meer dan alleen maar klimmen. De plant eigent zich als bodembedekker of als gebruik in de vaste plantenborder en/of tussen heesters. Vita Sackville-West, van de mooie tuinen van Sissinghurst (UK), gaf de raad clematis te laten groeien over een vierkant stuk gaas, dat horizontaal op een border wordt aangebracht. De plant vormt op die manier een soort deken en de prachtige bloemen zijn mooi van bovenaf te bekijken. 

Combineren met heesters 
20 Bodembedekkende clematissen 
Combineren als bodembedekking 
Combineren met vaste planten 
Standplaats 
Andere soorten die nog in aanmerking komen met bodembedekkende eigenschappen

Combineren met heesters

Je kan een heel apart effect verkrijgen door Clematis te combineren tussen bladverliezende heesters waar ze graag overheen gaan groeien. De heesters verstikken er trouwens niet van als er 40% van de struik onbedekt blijft. Het gebruiken van deze combinatiemogelijkheden geeft ook enkele voordelen. De struiken zorgen er door hun bladeren voor dat de voet van de clematis koel blijft en ze dienen eveneens als een bescherming tegen vorst bij de vroegbloeiende clematissen. Mogelijks zal je regelmatig dienen in te grijpen (snoeien). Ook niet alle clematis soorten komen uiteraard hiervoor in aanmerking, maar een selecteerden er tal die uitermate geschikt zijn.

In principe lenen zich Clematis alpina en Clematis macropetala (Atragene groep) hier uitstekend voor. Ook de sterker groeiende soorten als Clematis montana, Clematis glauca, Clematis orientalis, Clematis tangutica, Clematis vitalba en Clematis 'Jackmanii' doen het goed. 

20 Bodembedekkende clematissen

Clematis kan als bodembedekker worden gekweekt als er voldoende ruimte is, in combinatie met laagblijvende heesters of struiken. Het grootst aantal bodembedekkende clematissen vinden we binnen de alpina-groep. Alle vroeg bloeiende hybriden kunnen over compact groeiende struiken worden geleid zoals Olearia, Pyracantha, Lonicera nitida. Syringa, Viburnum, Cotinus, Malus, Mahonia, Laburnum en Rhododendron kunnen als steunplant dienen.

Clematis alpina  is een zwakke groeier. De lichtblauwe tot violetblauwe bloemen verschijnen in april-mei met in het midden honingnapjes. Het is een klimplant die het graag doet aan muren, op en over boomstronken en tussen bladverliezende heesters als bodembedekking. 

Clematis alpina 'Frances Rivis' vormt diep violetkleurige enkelvoudige bloemen die groter zijn dan bij de soort. De kelkbladeren kunnen tot 5 cm groot worden. Licht snoeien na de bloei.

Clematis alpina 'Pamela Jackman' is een lang bloeiende cultivar met zeer smalle bloembladen. Vormt heel mooie zaadpluizen. Hij doet het goed tussen sterk groeiende bladverliezende heesters. 

Clematis alpina 'Ruby' is een roodachtige vorm met roomwitte meeldraden die omstreeks 1937 gewonnen werd door Markham uit Clematis alpina.  

Clematis alpina 'Willy' heeft grote rooswitte bloemen.

Een aantrekkelijke en populaire groep is die van de tangutica, montana, vitalba, macropetala en jackmanii. 

Clematis 'Bill MacKenzie' (Tangutica groep) is één van de mooiste cultivars van de Tangutica (vroeger onder de C. orientalis groep) en een krachtige groeier. De gele knikkende bloemen en de daaropvolgende mooie zaadpluizen in augustus-oktober zijn erg attractief. 

 

Clematis orientalis (Tangutica groep) is een erg krachtig groeiende clematis met toffe, varenachtige en grijsachtige bladeren. De stervormige gele bloemen die verschijnen van juli tot september worden gevolgd door zachte, zilvergrijze zaadknoppen.

Clematis 'Jackmanii' is één van de meest populaire clematis cultivars. Hij werd gewonnen in 1860. Vandaag nog behoort hij tot het vaste clematis sortiment. Het is een plant die gemakkelijk tot bloei komt, zelfs ietwat doorbloeit en op vele manieren in de tuin is te gebruiken. Vele hedendaagse kruisingen en hybriden zijn hiervan afgeleid.

Voor een bodembedekking is een sterke groeier nodig zoals Clematis macropetala of Clematis montana. Zij kunnen samen met lelies die in de zomer bloeien, want ook lelies houden van een koele voet.

 

Clematis montana is erg variabel in vorm en bloeien met witte of soms roze bloemen of met alle schakeringen daar tussenin. Die bloemen zijn heel lichtjes naar vanille geurend. De bladeren zijn samengesteld uit 3 blaadjes die tot 7 cm groot kunnen zijn. Het is een zeer grillige, krachtig groeiende plant.

Clematis macropetala  heeft gevulde, alleenstaande blauwachtige bloemen zijn tot 5 cm groot met 4 grote bloemdekbladen en tal van die zogenaamde honinghapjes, hangend. Draagt ook vruchten met zijdeachtige stijlen. De kleine bladeren zijn enigszins lichtgroen tot bronskleurig.

Clematis vitalba is een sterke en dus ook snelgroeiende clematis die tot 12 meter hoog kan groeien. Het is een van de weinige lianen uit de inheemse flora. De roomwitte bloemen zijn licht geurend en tot 2 cm groot. De bladeren van deze Clematis vitalba zijn giftig

Minder bekend en onbemind is Clematis fammula : 

Clematis flammula lijkt op de bosrank Clematis vitalba, maar is beter geschikt als tuinplant. Hij groeit krachtig maar is wel in de hand te houden. Hij heeft mooi blad en aan het eind van de zomer en in de herfst krijgt hij witte, sterachtige bloemen aan pluimen die sterk naar moerasspirea ruiken. Rijkbloeiend. 

Uitzonderlijk is de bodembedekkende cultivar durandii die duidelijk mijn voorkeur geniet:

Hij is omstreeks 1870 gekweekt en kan het best samen met andere planten groeien voor de nodige steun. De bloemen zijn intens indigoblauw tot donkerblauw van kleur en het hart bestaat uit een toef gelige meeldraden. Deze gemakkelijk te telen hybride is vaak nogal eigenzinnig van vorm en kan daarom het beste elk voorjaar tot de grond worden afgeknipt.

Combineren als bodembedekking

In het bijzonder raden we voor bodembedekking Clematis jouiniana (x) 'Praecox' aan. Dit is een verbeterde selectie van Clematis jouiniana die reeds voor 1900 uit de kruising van Clematis heracleifolia en Clematis vitalba is ontstaan. Doet het vooral goed als bodembedekkende plant in beplantingsranden. Het is een aangenaam geurende clematis met witte hyacintachtige bloemen die verschijnen van augustus tot oktober. Het onderhoud van de onderbeplanting is hetzelfde als bij vaste planten. Jaarlijks flink terugsnoeien geeft het beste resultaat.

Combineren met vaste planten

Dwergconiferen en heidesoorten kunnen een mooie achtergrond en ondergrond vormen voor de clematishybriden die in de zomer bloeien. Clematis toepassen in samenhang met vaste planten gaat ook. Maar dan moet worden uitgegaan van de veel minder sterk groeiende soorten als Clematis viticella met bloemen gedurende de zomer tot aan het begin van de herfst. Voor de rotstuin is er Clematis recta, een gewas dat veel weg heeft van een vaste plant het meest geschikt:

Clematis viticella is heel mooi in combinatie met vroegbloeiende Viburnum-soorten zoals Viburnum bodnantense 'Dawn'. Je kan de clematis gewoon doorheen de struik laten groeien zonder dat de struik eronder lijdt. De clematis zoekt zich in de struik een weg naar het zonlicht. De takken die het zonnelicht opvangen produceren overvloedige bloemen.

 Clematis recta is geen klimmende clematis en wordt daarom onder de vaste planten groep gerekend. Dit is een rechtopgroeiende groeiende clematissoort die in de zomer bloeit met enkelvoudige, melkwitte bloemen. Het zijn sterke planten. Heel mooi in combinatie met ridderspoor (Delphinium) en muurbloemen.

Er zijn ook clematissoorten die helemaal niet klimmen en bijna niet als een clematis te herkennen zijn. Clematis heracleifolia en integrifolia zijn clematissen die we rekenen onder de vaste planten groep. 

Clematis heracleifolia heeft wat het karakter van een compacte heester en lijkt wat op een halfverhoute vaste plant. Hij is nauwelijks herkenbaar als een clematis, vormt een houtig gestel dat in de winter niet helemaal afsterft en heeft fluwelig aanvoelende bladeren. De lichtblauwe bloemen lijken wat op de bloemen van een hyacint. Ze zitten wat verscholen onder de bladeren.

Clematis integrifolia is een gemakkelijke vaste plant voor de grotere rotstuinen of in de border. De staalblauwe bloemen staan alleen aan het eind van de lange bloemstelen en zijn hangend. Hij vormt in de herfst talrijke, zilverachtige en glanzende vruchtpluisjes. Een nadeel is dat de bloemstengels nogal gemakkelijk omvallen. Opbinden is een goede keuze. 

Clematis marmoraria is de kleinste en wordt slechts 15 cm hoog. Deze soort heeft een enigszins uitstoel de groei en relatief grote, witte bloem. Goed toepasbaar als vaste plant in de border, als bodembedekker of in de rotstuin. Wel maar matig winterhard.