Satureja - Lamiaceae

Van oorsprong komt bonenkruid uit het Middellandse Zee gebied. In de oudheid werden aan kruiden magische krachten toegeschreven en met veel ceremonieel omgeven. De meeste soorten komen van oorsprong uit de mediterrane streken. Bij de Grieken en Romeinen was bonenkruid al een bekend kruid om zijn smaak en heilzame werking. In de Romeinse tijd toen de soldaten in onze streek waren gelegerd, kregen deze kruiden meer bekendheid in onze streek. De schrijver Jacob van Maerland schrijft in zijn boeken over de Grieken en Romeinen over het sop van Satureja.

Kruiden, keukenkruiden & tuinkruiden
Satureja montana - bonenkruid, doorlevende

Nederlandse naam: bonenkruid, doorlevende

Andere gebruikte benamingen:

Bloemkleur: witblauw tot roos

Bladeren: donkergroen, glanzend, iets leerachtig

Satureja montana is een overblijvende, houtige dwergheester en keukenkruid voor een zonnige, doorlatende, en licht kalkhoudende grond. Het is inheems in Zuid-Europa, het Middellandse Zeebekken en de Balkan. Ook in Zuid-Rusland en de Kaukasus vindt men het in het wild, bij voorkeur op zonnige, rotsachtige berghellingen. Omdat het relatief goed met het hier heersende klimaat overweg kan, kan het als meerjarig, winterhard keukenkruid in de kruidentuin worden gehouden. In zachtere gebieden blijft het ook in de winter groen.

Hij heeft éen rijk vertakt wortelstelsel en snel verhoutende, stijve stengels. De groeiwijze is struikachtig en stug. De donkergroene, glanzende, iets leerachtige bladeren zijn smal lancetvormig en aan de rand bezet met haartjes. De witte, roze of paarse bloemen verschijnen van juli tot september in de bovenste bladoksels.

Het overblijvende bonenkruid groeit wat gedrongen en stijver in vergelijking met het eenjarige zomerbonenkruid (Satureja hortenis). De enigszins paars gekleurde stengels ontbreken hier. Voor de rest zijn de beide bonenkruid soorten echter nauw verwant. Dit geldt ook hun bestanddelen. De geur is zeer aromatisch, de smaak bitter, pittig en sterker dan bij het eenjarige zomerbonenkruid.

In de tuin kan men dit keukenkruid ofwel in het tijdige voorjaar onder glas, ofwel in de nazomer zaaien. De grond dient doorlatend, enigszins kalk- en steenhoudend en niet te rijk aan voedingsstoffen te zijn. Geschikt is bijvoorbeeld een zonnige plaats in de rotstuin, ook omdat het kruid als sierplant waarde heeft.

Ten behoeve van de wintervoorraad wordt er kort voor de bloei gesneden en snel, in de schaduw, gedroogd. De laatste oogst moet in augustus plaatsvinden, aangezien er nieuw blad gevormd moet zijn vóór het begin van de winter, teneinde de vorstperiode onbeschadigd door te komen.

Oogsten : Bladeren het hele jaar door naar behoefte plukken.
Gebruik : Peulvruchten, soepen, sauzen, stamppotten.

Vermeerdering: door zaaien, scheuren of stekken