Borago - Boraginaceae

De Borago officinalis, Bernagie of komkommerkruid is een éénjarige keukenkruid dat thuis hoort in het Middellandse Zeegebied. Het zou door de Arabieren naar Spanje zijn gebracht. Men vindt hem vaak verwilderd op een vochtige plaatsen in de landen rond de Middellandse Zee. Bij ons is hij buiten de tuin zeldzaam. In alle delen zeer waterrijke plant met daarmee overeenkomstige zijn behoefte aan vocht. Een zeer aantrekkelijke plant voor bijen. In de keuken worden de tere bladeren fijn gesneden toegevoegd aan het voorjaarssalades, sauzen en komkommersla. De smaak is komkommerachtig. Zelfs de bloemen kunnen gegeten worden, ze vormen een mooie versiering voor verschillende zomerse gerechten.

Kruiden 
Borago officinalis - komkommerkruid, borage, bernagie, parapluutke, steekneus

Nederlandse naam: komkommerkruid, borage, bernagie, parapluutke, steekneus

Andere gebruikte benamingen:

Bloemkleur: felblauw

Bladeren: ruw behaard, ovaal, gepunt

Bernagie is een winterharde, éénjarige plant die vaak ook als groenbemester wordt toegepast, maar vooral gekend is als kruid.
Plimius noemde de plant Euphrosinum, omdat men algemeen dacht dat zij geluk en vreugde bracht. Zowel de Grieken als de Romeinen meenden dat bernagie niet alleen troost maar ook moed gaf.
Het Latijnse gezegde:
´Ego Borago gaudia semper ago´: Ik, bernagie breng altijd vreugde,
is nu nog bekend in Engeland.
Men zei zelfs dat bernagie het vergetelheid brengende (nèpenthe) middel was waarvan Homerus schreef dat het met wijn werd ingenomen.

Van april tot oktober bloeit het komkommerkruid met 5 felblauwe, stervormige bloemen met opvallende paarse meeldraden. De bloemen zijn tot 2,5 cm groot.

In vroeger tijden stond de bernagie bekend om haar aanzienlijke geneeskrachtige kwaliteiten, en zelfs tegenwoordig wordt de plant nog wel als medicijn toegepast. Het kruid heeft stervormige bloemen met een zeldzaam intense blauwe kleur, die bij weinig andere planten voorkomt. De kleur en de lange bloeitijd maken samen met de eenvoudige kweek de bernagie tot een van de beste planten voor de tuin. De plant is inheems in Europa en komt bij ons gekweekt en verwilderd voor. Bijen bezoeken de bloemen veelvuldig.

Geuren en smaken:

De blaadjes smaken naar komkommer.

Culinair:

De komkommerachtig smakende blaadjes zijn bruikbaar in fruitsalade, vruchtendrank, punch en als garnering. Gekonfijte bloemen als versiering op suikerwerken en gebak. Gebruikt als spinazie is bernagie rijk aan calcium en kalium.


Geneeskunde:

Blaadjes in smeersels, vochtafdrijvend, aftreksel van blaadjes tegen hoest, de gehele plant bevat slijmstoffen die verzachtend werken.

Cosmetica :

Preparaat van de blaadjes om de huid zacht en schoon te maken.


RECEPTEN :

Bernagiesiroop helpt tegen nier- en blaasontsteking:

Pureer 200 gr. verse bloeiende bernagie in een mixer. Zeef de massa door kaasdoek en los 200 gr suiker in het sap op. Van deze versterkende siroop is 1 eetlepel per dag nodig bij de behandeling van de ontsteking.


Bernagiethee helpt om de koorts te verlagen :

Bernagieblad heeft een hoog gehalte aan kalium- en calciumzouten, wat helpt bij het verlagen van koorts.
Maak hiertoe een thee door een handje verse blaadjes zacht te koken in 600 ml water gedurende 5 minuten en drink de thee heet. Verse blaadjes in een salade bevorderen de vorming van melk bij kraamvrouwen.


Vermeerdering:

De vermeerdering van bernagie is eenvoudig. Buiten ter plekke dun uitzaaien in het voorjaar, liefst op zanderige grond in de zon. Schaduw en andere grondsoorten worden echter ook verdragen. Uitdunnen op 25-30 cm. Bernagie zaait zichzelf verder uit, en de nieuwe plantjes bloeien in een zachte herfst en op een beschutte plaats nog in november.

Bron:

Deels uit Fortuintje - Velt - Afdeling Hamme
http://home.freegates/michaeld/ 
fortuintje@hotmail.com

Standplaats lichtbehoefte

- exotische aandoende plant voor gebruik in potten, bakken, terraskuipen edm.

- geschikt voor gebruik in wilde tuinen of natuurtuinen

- deze plant is aantrekkelijk voor bijen (lokt bijen)