Acanthus - Acanthaceae

Het geslacht Acanthus hoort thuis in het Middellandse-Zeegebied, Portugal, Afrika en Azië. In de landen rond de Middellandse Zee vindt men ze inheems of verwilderd in de tuinen terug. De meest courante en bekende soort is Acanthus mollis of zacht acanthus.
Alle acanthussoorten zijn theoretisch in ons klimaat groenblijvend met meestal donkergroene, onregelmatig en grof getande bladeren, bij sommige opvallend purper gekleurde tinten. De bladeren maken de plant decoratief tot ver in de winter en vormen een dicht dek in borderhoeken. Ze vallen meteen op omdat ze veel licht reflecteren. De naam is afkomstig van het Griekse akanthos = berenklauw en akantha = stekel. In de tuinaanleg worden acanthus veel toegepast als solitair. De bladeren spelen sinds de oudheid in de ornamentiek een belangrijke rol. Ook de vaak geaderde bloemen zijn indrukwekkend, de bloeiwijze is een aar. De bloemen hebben gerimpelde kroonblaadjes en overlappende schutbladeren en hebben veel zon nodig om tot bloei te komen. De zaadkapsels bevatten 2 tot 4 glanzende, bruine, dikke zaden.
Toepassing :
Acanthus wordt beschouwd als een architectonische plant, ze benadrukken heel nadrukkelijk de verticale lijnen in een kleurenschema. Het blad kan dienst doen als basisstructuur. In hun natuurlijk omgeving, het Middellandse Zeegebied, zijn ze vaak te zien in combinatie met olijfbomen. Prima solitair in een kleine tuin of als borderplant in grote borders. Kan ook heel goed gebruikt worden bij een heesterbeplanting, waar ze bijv. kunnen dienst doen als bodembedekking onder bladverliezende heesters. Mooie combinaties zijn de maken met bijv. Salvia x superba, Lavatera olbia ´Rosea´, Malva moschata, Echinaceae purpurea. Acanthus naast Helenium, dat een nogal teleurstellend blad heeft. In combinatie met Eryngium giganteum ´Miss Wilmott´s Ghost´, Artemisia ´Powis Castle´ en Rosa ´Tynwald´, het blad van de Eryngium contrasteert goed met de sterk glanzende acanthus in een ´zilveren´ border met wittinten of pastelkleuren. Caryopteris met de grijsgroene bladeren is erg mooi naast het diepgroene loof van de Acanthus. Acantus is ook goed toepasbaar in wilde Engelse tuinen, vooral de A. spinossus kan je in het oog doen springen tussen de nevelige Engelse kleurtinten.

Vaste Planten 
   Acanthus spinosus - stekelacanthus, doornige acanthus

Naam: Acanthus spinosus

Familie: Acanthaceae

Bloeitijd: 6-8

Bladeren: groen, sterk gelobd

De stekelacanthus of doornige Acanthus spinosus is afkomstig uit Dalmatië en voelt zich thuis op een steenachtige, maar goed doorlatende grond met een voldoende hoge ph. Bloeit van juni tot augustus met witte bloemen en paarse schutbladeren aan stevige stengels van 80 tot 1 meter hoog. In het geheel ziet hij er robuuster uit dan Acanthus mollis. De sterk gelobde bladeren zijn met stekelige tanden bezet wat hem direct onderscheidt van zijn soortgenoten. De bloemen zijn er wat minder decoratief uit dan bij Acanthus mollis. Winterbescherming is echter wel nodig, winterhard in zone 7-10. Dek de voet van de planten af met wat bladeren of stro.
Volgens vele tuinliefhebbers is dit de mooiste acanthus uit het sortiment.

Gebruik:

Acanthus is een prima borderplant die zelfs als solitair kan toegepast worden tussen andere lagere vaste planten zoals Salvia. In de border komen ze mooi uit naast Lavatera en Echinaceae.

Vermeerderen door delen in het voorjaar.

Ziekten en plagen: Acanthus haat te natte voeten in de winter.

Standplaats lichtbehoefte

- deze plant is wintergroen (groenblijvend)

- geschikt voor gebruik in de vasteplanten border

Zone (USDA):