Helleborus - Ranunculaceae

Helleborus een 20-tal soorten winterharde groenblijvende en bladverliezende overblijvende planten. Deze in de winter bloeiende planten zijn geschikt voor de border en leveren ook goede snijbloemen. Alle soorten zijn giftig. Helleborus is een geslacht van langlevende vaste planten. De diep ingesneden, glanzende bladeren van Helleborus zijn eigenaardig van vorm: vaak lijken ze enigszins op waaiers. De grote klokvormige bloemen kunnen naargelang de soort, de strengheid van de winter en de standplaats, vanaf december tot april in de tuin verschijnen. De bloemen bestaan uit grote, fraai gekleurde kelkbladeren (bij de meeste bloemen zijn kelkbladeren groen). Deze fraaie kelkbladeren omsluiten de echte bloemen die zichtbaar zijn als kleine schubbetjes, honingbakjes of nectariën. Later groeien uit de nectariën zaadpeulen die in juni openspringen en hun glimmend-zwarte zaden laten vallen. Helleborus zijn vaste planten die zo ongestoord mogelijk willen blijven en liefst op dezelfde plaats blijven staan. De verlangen een rijke grond, lemighumusrijk, kalkhoudend en vooral in de lente en de voorzomer niet te droog. De groei situeert zich dan ook vnl. in het voorjaar en najaar want in de zomer valt de groei, door de warmte, zo goed als stil. Tijdens de zomer dan ook niet bemesten. De beste ph is 5-5.5. Helleborus groeit goed op alle gronden als die maar niet te droog en voldoende gedraineerd is. Om van de voorjaarsbloei te kunnen genieten worden ze best zo vroeg mogelijk geplant. Sinds enkele jaren hebben ook de bloemschikkers Helleborus ontdekt. Vooral bloemen van Helleborus orientalis en Helleborus niger worden in gestileerde bloemstukken en kransen gebruikt.

Vaste Planten 
   Helleborus foetidus - stinkend nieskruid

7606.htm

Naam: Helleborus foetidus

Nederlandse naam: stinkend nieskruid

Familie: Ranunculaceae

Andere gebruikte benamingen: ()

Bloeitijd: 1-4

Bloemkleur: groenachtige bloem

Hoogte: 0.4-0.5

Bladeren: in een roset rond de bloeiwijze, glanzend, groen

Helleborus foetidus is inheems in België, Zuidwest-Europa, van Engeland en Portugal tot Duitsland en Italië. Hij groeit op rotsachtige hellingen, bermen en open bossen. De diep ingesneden bladeren lijken wel op palmbladeren. Helleborus foetidus heeft zijn Nederlandse naam stinkend nieskruid te danken aan de groenige bloemen die stinken als ze worden aangeraakt. Deze Helleborus is wintergroen met een volle, donkergroene gekleurde bloemen van december tot april met een vage lelietje-van-dalen geur. Bloemen ook geschikt voor boeketten. Het is de enige soort die met succes in een vaas gezet kan worden. Helleborus foetidus doet het nog erg goed op schaduwrijke plaatsen en vormt een stammetje. De bloemen verschijnen in groepjes van half januari tot de lente. Ze zijn niet erg opvallend, rustig groenachtig met aan de randen roodachtig. 

Gebruik: 

Als solitair te midden van lagere en later bloeiende beplanting, naast een verhard gedeelte in de tuin, een pad of een groot terras, is deze Helleborus een aanwinst voor de tuin. De plant heeft een sterke uitstraling en omdat de nieuwe stengels begin mei al gedeeltelijk gevormd zijn, is de plant nooit lelijk. Vroege bloeiers zijn goede partners, zoals de winterbloeiende Cyclamen coum, primula's, longkruid, Sanguinaria canadensis of Trillium. Passende buren zijn lage bladhoudende heesters en allerhande varens. Een andere prima standplaats voor Helleborus is in de lichte zomerschaduw onder bladverliezende struiken en bomen die geen al te dicht bladerdek vormen. Zulke geschikte bomen zijn Gleditsia, notelaar, Japanse kers en allerhande fruitbomen. 

Standplaats: 

Deze helleborus kan in de volle zon staan maar ze doen het toch beter in de halfschaduw. Door de warmte groeien ze in de zomer wat langzamer. Het is aan te raden de planten in de winter wat te beschermen. 

Giftigheid: 

Alle plantendelen zijn zwak giftig. De zaden kunnen bij het oogsten jeuk veroorzaken en pijn in de vingers. Ze bevatten hellebrine, dat plaatselijk huid- en slijmvliezen irriteert en helleborine, een giftig bestanddeel dat op het hart inwerkt zoals de digitaline uit vingerhoedskruid. Vergiftigingsverschijnselen met Helleborus komen uiterst zelden voor en de giftigheid is zeker geen reden om deze magnifieke plant uit de tuin te bannen. 

Vermeerderen: 

Een minder positieve eigenschap is dat als de plant volop zaad zet en men dit tot ontwikkeling laat komen, het einde van de plant in zicht kan zijn. Begin mei moet de vruchtzetting gecontroleerd worden en dient er ingegrepen te worden door de uitgebloeide stengels tijdig weg te snoeien. Ze zaaien zich vrij makkelijk uit. Gebruik: Heel mooi te combineren met sneeuwklokjes. De soort heeft een belangrijke cultivar 'Wester Flisk'. 

Ziekten en plagen: zie bij de tuindokter op http://www.tuinkrant.com/tuindokter 

zon, halfschaduw

- plant (of delen ervan) zijn giftig

- geschikt voor gebruik in de vasteplanten border

- geschikt voor gebruik in de vijvertuin