Snoeien Rosa, roos

De meest gangbare rozensoorten worden meestal in maart gesnoeid. Sommige kwekers doen het in de winter, doch dit is wel afhankelijk van de plaats van waar de rozen staan geplant. De laatste jaren is de trend om de rozen wat minder sterk terug te snoeien dan vroeger, waardoor men vroeger en meer rozen krijgt.

Rozen worden teruggesnoeid om de onderste knoppen te stimuleren. Als de bovenste knoppen beschadigd zouden worden, dan laat een voorzichtige snoei licht en lucht door de twijgen stromen. Als er te vroeg en te intensief gesnoeid wordt, blijven er geen reserveknoppen over. Als dan de overige aanwezige knoppen door vorst beschadigd worden, houdt u niets meer over. Daarom wordt algemeen aanbevolen om niet al te intensief te gaan snoeien.

Niet alle rozen worden op dezelfde manier gesnoeid of op hetzelfde moment. In ieder geval moeten het oude hout en de aangetaste takken verwijderd worden. Nieuwe stuiken worden in het eerste jaar altijd goed gesnoeid.

Rozen worden gesnoeid afhankelijk tot welke groep ze behoren : klimrozen worden verschillend gesnoeid van struikrozen; miniatuurrozen verschillend van botanische rozen.

De best gekende snoeiwijze voor rozen is die voor het snoeien van Theerozen en grootbloemige rozen. Die algemene richtlijnen gaan echter niet op voor alle rozen.

De dunnen en zwakke twijgen worden volledig weggesnoeid. Kruisende takken wegsnoeien. Snoei teveel aan takken in het midden weg, zodat er een luchtige, open rozenstruik overblijft.

Alle goed geplaatste en stevige takken worden ingekort. Theoretisch op 3 ogen. Praktisch kan je de takken tot op 1/3 lengte terugsnoeien. Snoei altijd boven een oog, dat oog is naar buiten gericht.

Tenslotte snoei je ook al oude en verdorde stompen mooi weg. De struik is klaar.

Algemeen worden struik- en stamrozen die in het najaar zijn aangeplant, of reeds ter plaatse staan, in maart gesnoeid. Pas aangeplante rozen worden al te dikwijls veel te lang gesnoeid waardoor een slechte groeiontwikkeling plaats heeft.

De snoeitijd is ook rechtstreeks afhankelijk van de weersomstandigheden : in een zachte winter snoeien we in de 2e week van maart, bij strenge winters snoei je best na half maart (bij niet-vriezend weer).
Het snoeien van rozen bestaat vooral uit het weghalen van alle dode takken en stompjes, het vrijmaken van het binnenste gedeelte voor licht en lucht, het verwijderen van zwakke en dunne takjes en het insnoeien van de overblijvende sterke takken. Dit insnoeien wordt wat korter of langer gesnoeid al gelang de groeiontwikkeling van de betrokken roos.

Saint-Patrick is de patroonheilige van Ierland. De legende wil dat op deze dag, 17 maart, men de rozen snoeit.

Inleiding
De 4 basisregels van het snoeien.

Snoei richtlijnen onderverdeeld in groepen :

GROEP 1 Polyantha's (Floribunda) - Grootbloemige (Theehybriden) en miniatuurrozen.
GROEP 2 Klassieke en moderne struikrozen, botanische rozen.
GROEP 3 Stamrozen - Treurrozen.
GROEP 4 Klimrozen en leirozen.
GROEP 5 Bodembedekkende rozen.
GROEP 6 Meidiland ® rozen.

Rozen worden gesnoeid afhankelijk tot welke groep ze behoren: klimrozen worden verschillend gesnoeid van struikrozen; miniatuurrozen verschillend van botanische rozen. Het is dus noodzakelijk te achterhalen tot welke snoeigroep je roos behoort. Let er dus bij aankoop te noteren welke roos je bezit.

Alle spichtige takken wegknippen en degene die elkaar kruisen of in het hart (midden) van de plant groeien.

Afhankelijk van de snoeigroep nieuwe scheuten tot een derde of tot de helft terugsnoeien.

Je snoeit altijd terug op een naar buiten gericht oog.
In de snoeigids cd-rom onder TEST uw snoeikennis kan u nagaan welke van de 2 onderstaande foto's goed of slecht gesnoeid worden.

Foto :
wilde scheuten bij een botanische roos zijn herkenbaar
aan lichter groene kleur

Voor de snoei richtlijnen voor rozen worden rozen
onververdeeld in 5 grote groepen :

GROEP 1 : Polyantha's (Floribunda) - Grootbloemige (Theehybriden) en miniatuurrozen

De grootbloemige rozen worden op dezelfde wijze gesnoeid als de struikrozen. In de zomer de uitgebloeide bloemen wegsnijden tot op een volledig, meestal 5-tallig blad. Voor dit wegsnijden gebeurt, worden de eerste uitgebloeide bloemen weggenomen en zodra de bloemknoppen uitgekomen zijn, de bloeitak teruggeknipt. De wilde scheuten, dit zijn de uitlopers met fijnere stengels en bladeren, haalt men zo diep mogelijk weg.
Bij deze theerozen de rankende soorten lang laten, zo'n 50-75 cm, behalve die welke als klimroos gekweekt worden. De theehybride snoei je tot 3-5 ogen, de zwaarste takken op 5 en de lichtere op 3 ogen.

Polyantha rozen (trosrozen, floribundaroos, perkroos), miniatuur rozen : :

- rassen met kleine, meestal enkele bloemen in trossen
- rassen met grotere, alleenstaande bloemen in trossen
- rassen die lijken op die van grootbloemige rozen

Zeer sterke soorten worden licht gesnoeid. U verwijdert oude en dunne twijgen (zie foto's), de overgebleven takken snoeit u in tot het 1e of 2e oog op de steel. Snoei altijd naar een knop die aan de buitenkant zit.

Minder sterke soorten worden op dezelfde manier gesnoeid, maar voor grote bloemen moet men de overgebleven stengels terugsnoeien tot op 10 cm van de bodem. Wil je liever voorzichtiger snoeien, snijdt dan de helft weg van de lengte die de tak het vorige jaar is gegroeid.

Polyantharozen (floribundaroos) : de zeer sterk groeiende soorten op 5-7 ogen, de lager blijvende soorten op 3-5 ogen snoeien, afhankelijk van de zwaarte van de takken.

In het algemeen worden botanische rozen niet gesnoeid. Ze bloeien aan de twijgen die in het VOORGAANDE jaar gevormd werden, ze worden alleen soms wat uitgedund. Om de roos jong en krachtig te houden kan je best in het voorjaar de oudste takken wegnemen of terugsnoeien, zodat er nieuwe twijgen kunnen gevormd worden ter vervanging van de oude. Veel van deze botanische rozen geven spontaan nieuwe scheuten vanuit de voet, deze worden niet ingekort.

Pas begin maart tot op 10 à 15 cm terug snoeien. Doe je dat te vroeg dat ontwikkelen zich te sterke scheuten die de vorm zullen bederven. Begin eerst met het dode en aangetaste hout eerst te verwijderen. Er moet worden teruggesnoeid op een opwaartse of buitenwijzende gericht knop, zodat je de scheut in de gewenst richting doet groeien.

Bij strenge vorst is het aan te raden de kroon licht samen te binden en hierover een donkere, liefst geperforeerde zak te trekken als bescherming tegen zon en wind.

Trosrozen op STAM worden op dezelfde wijze gesnoeid als de struikrozen. In de zomer de uitgebloeide bloemen wegsnijden tot op een volledig, meestal 5-tallig blad. Voor dit wegsnijden gebeurt, worden de eerste uitgebloeide bloemen weggenomen en zodra de bloemknoppen uitgekomen zijn, de bloeitak teruggeknipt. De wilde scheuten, dit zijn de uitlopers met fijnere stengels en bladeren, haalt men zo diep mogelijk weg.

Stamrozen dienen steeds van een stevige steunstok voorzien te worden.

Treurrozen zijn eigenlijk klimrozen veredeld op een stam. Voor de snoei gelden dezelfde regels als voor klimrozen.

Snoei elke scheut die heeft gebloeid terug op een jonge, sterke scheut. Is er geen jonge, sterk scheut die als vervanger kan dienen, laat dan de scheut ongemoeid. Snoei dan de zijscheuten van deze scheut terug op 1 of 2 knoppen.

Om de mooie, gelijkmatige, watervalachtige, attractieve treurvorm te behouden, kan je best in het voorjaar de laatste jonge scheuten toppen.

Klimrozen hoeft men in het algemeen bijna nooit te snoeien. Men moet zo lang mogelijke takken zien te krijgen, omdat hieraan de kortloten groeien. Het is aan deze kortloten waaraan de bloemen verschijnen.

Bij het aanplanten en aankoop van een nieuw exemplaar in het najaar, wordt de klimroos tot 1/3 ingesnoeid. Je zal dan wel het eerste jaar weinig of geen bloemen hebben, maar je verkrijgt wel een betere scheutontwikkeling, die dan het jaar nadien een rijkere bloei kunnen geven :

Je moet onderscheidt maken tussen herbloeiende en klimrozen die maar éénmaal per jaar bloeien (zoals sommige botanische soorten bijvoorbeeld). Klimrozen kunnen namelijk uit één van de verschillende snoeigroepen komen: het kan een botanische klimroos, polyantha of theehybride zijn.

Voor klimrozen geldt eenzelfde snoeitip, snoeien doe je ze in het voorjaar. In het najaar kan je de snoei beperken tot het deels inkorten van de takken, het verwijderen van uitgebloeide en verdroogde bloemen, en het wegsnoeien van de wilde scheuten. Anders dan bij de parkrozen bloeien de meeste klimrozen op het tweejarig hout. Nieuwe scheuten moet je goed aanbinden omdat deze roos niet zelf klimt maar moet worden geleid.

De onderhoudssnoei gebeurt direct na de bloei, er wordt een verjongingssnoei toegepast. Dit houdt in dat je de uitgebloeide takken weg of terugknipt, ttz. je snoeit deze pas terug als er tijdens de zomer voldoende nieuwe takken zijn gevormd om de oudere te vervangen.
Heb je onvoldoende nieuwe scheuten dan kort je best de uitgebloeide twijgen in tot op 2-3 ogen. Hierdoor ga de de aanmaak van nieuwe, jonge scheuten bevorderen.

Wilde scheuten, die uit de grond ontspruiten en herkenbaar zijn aan wilde groeischeuten met een fijner, meestal blekere blad en een dichtere bedoorning, wordt zo diep mogelijk weggenomen (tot onder het aardoppervlak). Wilde scheuten hebben vaak 7 blaadjes i.p.v. 5.

Klimmende botanische rozen Een sterk groeiende soort die tot 3 meter en meer per jaar groeit en éénmaal bloeit, in de vroege of het midden van de zomer :	Meestal gaat het hier om botanische rozen en/of één van hun hybriden. Deze rozen hebben zo een sterke groeikracht dat ze met snoeien bijna niet in bedwang zijn te houden. Voorzie dus voldoende plaats. Zie snoeien als GROEP 2
Klimrozen met slappe takken De meeste van de sterke, jonge scheuten ontspruiten elk jaar aan de voet van de plant :	Deze rozen vormen elk jaar jonge scheuten vanuit de voet en ze worden niet oncontroleerbaar hoog. Ze bloeien éénmaal, in het midden of aan het eind van de zomer. Meestal met massa's kleine bloemen in grote trossen. De bloemen verschijnen aan de scheuten van het voorgaande jaar. Je snoeit zoveel oude hout weg als er nieuwe, vervangende scheuten zijn, zodat het evenwicht blijft bewaard. Alle spichtige, dode of beschadigde scheuten terugsnoeien tot aan de grond. Jonge scheuten aanbinden, zij zullen het volgende jaar bloeien. Sommige cultivars produceren weinig jonge scheuten, zodanig dat het moeilijk wordt deze door jongere scheuten te vervangen. In dat geval behoudt je de sterkste oude scheuten en snoeit je de zijscheuten in op 2 tot 3 bladeren van de basis. Verschijnen er te weinig scheuten vanuit de voet maar wel hogerop de struik, snoei deze dan terug in.
Klimrozen éénmaal bloeiend aan het oude hout	Eenmaal bloeiende klimmers vormen een permanent geraamte van oude, verhoute takken. Er verschijnen zelden nieuwe scheuten vanuit de voetbasis. Deze rozen produceren grote bloemen op het oude hout. Snoei ze gedurende de zomer, na de bloei. Sommige éénmaal bloeiende klimrozen bloeiend aan het oude hout zoals: 'Climbing Allgold' worden op gesnoeid als klimrozen herbloeiend aan het oude hout (zie hieronder).
Klimrozen herbloeiend aan het oude hout	De meeste van de herbloeiende klimrozen hebben grote bloemen midden de zomer of midden de herfst. Ze worden ook aangeduid als remonterende of doorbloeiende rozen. De groeikracht is vaak minder sterk dan bij andere klimrozen en ze vormen relatief weinig nieuwe takken. Deze rozen bloeien op het NIEUWE hout. Er hoeft niet veel te worden gesnoeid. Doe dat in 2 stadia, éénmaal in de zomer, en éénmaal in de winterperiode. Verwijder of snoei de uitgebloeide bloemen in tot op het dichtstbijzijnde, onderstaande blad. In de winter de dode, zwakke en dunne scheuten wegsnoeien en de jonge scheuten aanbinden.

De meeste bodembedekkende rozen worden tegenwoordig vermeerderd door stekken en groeien dus op eigen wortel, zo zijn behoren wilde grondscheuten tot het verleden. Regelmatig snoeien is niet gunstig voor deze soorten, maar wel mogelijk. Snoei de te wild geworden scheuten een eind in. Normaal verwijdert men in het voorjaar slechts zieke en dode loten. Te sterk terugsnoeien bevordert weliswaar de groei, maar dit gaat ten koste van de bloei.

Te oud geworden takken die niet meer goed bloeien insnoeien. Verticaal groeiende takken ook inkorten.

Regelmatig snoeien is niet gunstig voor deze soorten, maar wel mogelijk. Snoei de te wild geworden scheuten een eind in. Normaal verwijdert men in het voorjaar slechts zieke en dode loten. Te sterk terugsnoeien bevordert weliswaar de groei, maar dit gaat ten koste van de bloei.

Literatuur:

Boek Rozen
oorspronkelijke titel 'Les Roses de nos jardins'
ISBN 90 10 02698 1
Uitgeverij Elsevier Focus

Rozenencylopedie,
oorspronkelijke titel 'The illustrated Encyclopedie of Roses'
ISBN 9041000291
Uitgeverij Van Reemst