Viburnum - Caprifoliaceae

sneeuwbal, gelderse roos

foto Viburnum-sneeuwbal, gelderse roos


Viburnum
(sneeuwbal)
foto Viburnum -sneeuwbal

Algemeen:

Binnen dit geslacht er is een grote verscheidenheid aan soorten die vaak een specifieke snoei vereisen.




Viburnum bodnantense
(sneeuwbal)
foto Viburnum bodnantense-sneeuwbal

Vanuit de basis schieten geregeld nieuwe scheuten op. Snoeien beperkt zich doorgaans tot het weghalen van oud, onproductief hout. Verwijder maximaal een op de vijf takken aan de basis bij het dunnen van deze struik.

Laat jonge planten zich zonder snoei ontwikkelen.

Bij volgroeide struiken ongeveer 1/5 takken tot de basis afknippen - de oudste en zwakste kiezen. De overige takken niet snoeien: inkorten kan de bloei van het volgende jaar beïnvloeden en de vorm bederven.

Verjongingssnoei door alle takken tot op de grond af te knippen. Doorgaans vormen zich voldoende nieuwe scheuten.

Snoeien in begin voorjaar, direct na de bloei. Verjongingssnoei aan het eind van het voorjaar.

jan. feb. mrt. apr. mei juni juli aug. sept. okt. nov. dec.
                       



Viburnum burkwoodii
(sneeuwbal)
foto Viburnum burkwoodii-sneeuwbal

Bij jonge planten de snoei tot een minimum beperken. In het hart van de struik ontwikkelen zich sterke, opgaande scheuten, die zich vertakken tot de karakteristieke lagen.

Bij volgroeide planten kunnen nieuwe verticale scheuten, die door de lagen heen groeien, de vorm bederven: deze kunt u op het punt van ontstaan weghalen, maar het is beter ze tot ontwikkeling te laten komen en er oude, beschadigde of onproductieve takken mee te vervangen.

Als de planten redelijk jong en krachtig zijn, reageren ze mogelijk op een in het voorjaar drastisch terugzetten op een gestel van takken, maar een dergelijke snoei bederft gewoonlijk de vorm.

Snoeien in de zomer, na de bloei.
Verjongingssnoei eind voorjaar.

jan. feb. mrt. apr. mei juni juli aug. sept. okt. nov. dec.
                       



Viburnum burkwoodii ´Anne Russell´
(sneeuwbal)
foto Viburnum burkwoodii ´Anne Russell´-sneeuwbal

Viburnum burkwoodii ´Anne Russell´: de geurende bolvormige bloemen verschijnen vroeg in maart en april en zijn in de knop zalmroze gekleurd. Wanneer ze opengaan zijn ze wit. De bessen zijn zwart. Zeer winterhard.

Snoeien als Viburnum burkwoodii.

jan. feb. mrt. apr. mei juni juli aug. sept. okt. nov. dec.
                       



Viburnum burkwoodii ´Annika´
(sneeuwbal)
foto Viburnum burkwoodii ´Annika´-sneeuwbal

Viburnum burkwoodii ´Annika´ is een veelbelovende, nieuwe cultivar. De planten bloeien met geurende bolvormige tuilen in maart en april en vaak nogmaals in oktober.

Snoeien als Viburnum burkwoodii.

jan. feb. mrt. apr. mei juni juli aug. sept. okt. nov. dec.
                       



Viburnum burkwoodii ´Burkwood´
(sneeuwbal)
foto Viburnum burkwoodii ´Burkwood´-sneeuwbal

Viburnum burkwoodii ´Burkwood´ is de bekendste cultivar die vaak door elkaar gehaald wordt met V. burkwoodii. Heefteen bolvormige witte bloeiwijzen en zwarte bessen.

Snoeien als Viburnum burkwoodii.

jan. feb. mrt. apr. mei juni juli aug. sept. okt. nov. dec.
                       



Viburnum burkwoodii ´Compact Beauty´
(sneeuwbal)
foto Viburnum burkwoodii ´Compact Beauty´-sneeuwbal

Viburnum burkwoodii ´Compact Beauty´ rijkbloeiend, bloeit pas rijk als oudere struik en blijft kleiner.

Snoeien als Viburnum burkwoodii.

jan. feb. mrt. apr. mei juni juli aug. sept. okt. nov. dec.
                       



Viburnum burkwoodii ´Mohawk´
(sneeuwbal)
foto Viburnum burkwoodii ´Mohawk´-sneeuwbal

Viburnum burkwoodii ´Mohawk´ is qua bloeiwijze de mooiste van de V. burkwoodii hybriden. Deze cultivar is ook de rijkstbloeiende !!! De planten hebben rozerode bloemknoppen waaruit witte, roze getinte (gevlekte) bloemen verschijnen.

Snoeien als Viburnum burkwoodii.

jan. feb. mrt. apr. mei juni juli aug. sept. okt. nov. dec.
                       



Viburnum carlcephalum
(sneeuwbal)
foto Viburnum carlcephalum-sneeuwbal

Snoeien als Viburnum burkwoodii.

jan. feb. mrt. apr. mei juni juli aug. sept. okt. nov. dec.
                       



Viburnum carlesii
(sneeuwbal)
foto Viburnum carlesii-sneeuwbal

Snoeien als Viburnum burkwoodii.

jan. feb. mrt. apr. mei juni juli aug. sept. okt. nov. dec.
                       



Viburnum carlesii ´Aurora´
(sneeuwbal)
foto Viburnum carlesii ´Aurora´-sneeuwbal

Snoeien als Viburnum burkwoodii.

jan. feb. mrt. apr. mei juni juli aug. sept. okt. nov. dec.
                       



Viburnum carlesii ´Juddii´
(sneeuwbal)
foto Viburnum carlesii ´Juddii´-sneeuwbal

Snoeien als Viburnum burkwoodii.

jan. feb. mrt. apr. mei juni juli aug. sept. okt. nov. dec.
                       



Viburnum davidii
(sneeuwbal)
foto Viburnum davidii-sneeuwbal

Minimale snoei om bodembedekkende planten netjes te houden. Vorstgevoelig. Zieke of verdorde twijgjes door vorst wegsnoeien tot op het gezonde hout. Terugknippen op sterke scheuten of de basis. Ontdoe mannelijke planten van verwelkte bloemen, deze vormen geen vruchten. Kan ook als een soort struikhegje gesnoeid worden door in de zomer alle takken jaarlijks een beetje in te korten.

jan. feb. mrt. apr. mei juni juli aug. sept. okt. nov. dec.
                       



Viburnum farreri
(sneeuwbal)
foto Viburnum farreri-sneeuwbal

In februari tot april verschijnen uit de roze knoppen, voordat het nieuwe blad uitloopt, witte, zoetgeurende bloemen die begin voorjaar in tuilen bijeenstaan aan de uiteinden der takken. Later volgen soms (eerder zeldzaam) glimmende rode bessen.

Snoeien zoals bij Viburnum bodnantense.

jan. feb. mrt. apr. mei juni juli aug. sept. okt. nov. dec.
                       



Viburnum farreri ´Candidissimum´
(sneeuwbal)
foto Viburnum farreri ´Candidissimum´-sneeuwbal

Viburnum farreri ´Candidissimum´ bloeit in het vroege voorjaar met kleine, witte bloemen in pluimen op de kale takken. Bij een warm najaar kunnen de planten reeds in november bloeien.

Snoeien zoals bij Viburnum bodnantense.

jan. feb. mrt. apr. mei juni juli aug. sept. okt. nov. dec.
                       



Viburnum farreri ´Farrer´s Pink´
(sneeuwbal)
foto Viburnum farreri ´Farrer´s Pink´-sneeuwbal

Viburnum farreri ´Farrer´s Pink´ wordt nog vaak verkeerdelijk aangeboden als Viburnum farreri ´Roseum´. Deze winterbloeier produceert roze bloemen die net voor het verschijnen van het blad openkomen.

Snoeien zoals bij Viburnum bodnantense.

jan. feb. mrt. apr. mei juni juli aug. sept. okt. nov. dec.
                       



Viburnum globosum ´Jermyns Globe´
(sneeuwbal)
foto Viburnum globosum ´Jermyns Globe´-sneeuwbal

Minimale snoei om de planten netjes te houden. Zieke of verdorde twijgjes door vorst wegsnoeien tot op het gezonde hout. Terugknippen op sterke scheuten of de basis.

jan. feb. mrt. apr. mei juni juli aug. sept. okt. nov. dec.
                       



Viburnum lantana
(wollige sneeuwbal)
foto Viburnum lantana-wollige sneeuwbal

De twijgen zijn dicht bezet met grijsbruine sterharen. Deze grote, 3-4 m hoge, vertakte struik is eenvoudig te herkennen aan de sterkbehaarde jonge scheuten, wat ongewoon voor een Viburnum. Behoeft weinig of geen snoei.

jan. feb. mrt. apr. mei juni juli aug. sept. okt. nov. dec.
                       



Viburnum lantana ´Variegatum´
(sneeuwbal)
foto Viburnum lantana ´Variegatum´-sneeuwbal

Behoeft weinig of geen snoei. Groene twijgen en wilde scheuten altijd zo snel mogelijk wegsnoeien.

jan. feb. mrt. apr. mei juni juli aug. sept. okt. nov. dec.
                       



Viburnum opulus
(gelderse roos)
foto Viburnum opulus-gelderse roos

De bovenzijde van het blad is donkergroen terwijl de onderzijde grijsgroen getint is. In mei-juni verschijnen witte bloemen in een eindstandig, tot 10 cm brede, platte scherm met een combinatie van steriele en opvallend vergrote randbloemen. De centrale bloemenen zijn klein en vruchtbaar.

Behoeft weinig of geen snoei dat zich beperkt tot het weghalen van dwars geplaatste of dorre takken.

jan. feb. mrt. apr. mei juni juli aug. sept. okt. nov. dec.
                       



Viburnum opulus ´Compactum´
(sneeuwbal)
foto Viburnum opulus ´Compactum´-sneeuwbal

Viburnum opulus ´Compactum´is een dwergvorm tot maximum 1 meter hoog die zeer rijk bloeit en veel rode vruchten draagt. Behoeft weinig of geen snoei dat zich beperkt tot het weghalen van dwars geplaatste of dorre takken.

jan. feb. mrt. apr. mei juni juli aug. sept. okt. nov. dec.
                       



Viburnum opulus ´Roseum´
(sneeuwbal)
foto Viburnum opulus ´Roseum´-sneeuwbal

Viburnum opulus ´Roseum´ is een welgekende cultivar: met zijn gevulde, bolle bloemballen doet hij zijn Nederlandse benaming ´sneeuwbal´alle eer aan. Bij deze cultivar zijn de bloemen steriel en verenigd tot een 8 cm brede, bolronde bloeiwijze, naarmate de bloei vordert, kleuren bloemen vaak naar lichtroze.

Behoeft weinig of geen snoei dat zich beperkt tot het weghalen van dwars geplaatste of dorre takken.

jan. feb. mrt. apr. mei juni juli aug. sept. okt. nov. dec.
                       



Viburnum opulus ´Xanthocarpum´
(sneeuwbal)
foto Viburnum opulus ´Xanthocarpum´-sneeuwbal

Viburnum opulus ´Xanthocarpum´ is een bijzondere sneeuwbal omdat de vruchten niet rood, maar geel zijn. De plant groeit in het begin langzaam.

Behoeft weinig of geen snoei dat zich beperkt tot het weghalen van dwars geplaatste of dorre takken.

jan. feb. mrt. apr. mei juni juli aug. sept. okt. nov. dec.
                       



Viburnum plicatum
(Japanse sneeuwbal)
foto Viburnum plicatum-Japanse sneeuwbal

De brede groei ontwikkelt zich gewoonlijk zonder uitgebreide snoei, maar krachtige, opgaande scheuten die de vorm bederven, moeten soms worden weggehaald. Te warrige of te hoge geworden struiken kunnen na de bloei gesnoeid worden.

Bij jonge planten de snoei tot een minimum beperken. In het hart van de struik ontwikkelen zich sterke, opgaande scheuten, die zich vertakken tot de karakteristieke lagen.

Bij volgroeide planten kunnen nieuwe verticale scheuten, die door de lagen heen groeien, de vorm bederven: deze kunt u op het punt van ontstaan weghalen, maar het is beter ze tot ontwikkeling te laten komen en er oude, beschadigde of onproductieve takken mee te vervangen.

Als de planten redelijk jong en krachtig zijn, reageren ze mogelijk op een in het voorjaar drastisch terugzetten op een gestel van takken, maar een dergelijke snoei bederft gewoonlijk de vorm.

Snoeien in de zomer, na de bloei.
Verjongingssnoei eind voorjaar.

jan. feb. mrt. apr. mei juni juli aug. sept. okt. nov. dec.
                       



Viburnum plicatum ´Cascade´
(Japanse sneeuwbal)
foto Viburnum plicatum ´Cascade´-Japanse sneeuwbal

Viburnum plicatum ´Cascade´betekent waterval en duidt wellicht op de mooi decoratief geplaaste horizontale takken. Kenmerkend zijn de talrijke helderwitte bloemen: fertiel en steriel, bij iedere bloeiwijze een aantal steriele randbloemen.

Snoeien zoals de soort, Viburnum plicata.

jan. feb. mrt. apr. mei juni juli aug. sept. okt. nov. dec.
                       



Viburnum plicatum ´Grandiflorum´
(Japanse sneeuwbal)
foto Viburnum plicatum ´Grandiflorum´-Japanse sneeuwbal

Viburnum plicatum ´Grandiflorum´ wordt voortdurend aangeduid als Viburnum plicatum ´Rotundifolia´. Deze Japanse sneeuwbal wordt zo genoemd omwille van zijn zeer grote, op ballen lijkende bloemen. Het is één van de vroegstbloeidende cultivar binnen deze soort.

Snoeien zoals de soort, Viburnum plicata.

jan. feb. mrt. apr. mei juni juli aug. sept. okt. nov. dec.
                       



Viburnum plicatum ´Lanarth´
(Japanse sneeuwbal)
foto Viburnum plicatum ´Lanarth´-Japanse sneeuwbal

Viburnum plicatum ´Lanarth´ is een mooie prachtige vorm met takken die schijn afstaan en minder doorbuigen. Kenmerkend zijn de talrijke helderwitte valkke bloemschermen die begin mei verschijnen en later verschijnen naar roze tinten.

Snoeien zoals de soort, Viburnum plicata.

jan. feb. mrt. apr. mei juni juli aug. sept. okt. nov. dec.
                       



Viburnum plicatum ´Mariesii´
(Japanse sneeuwbal)
foto Viburnum plicatum ´Mariesii´-Japanse sneeuwbal

De planten bezitten zowel fertiele als grotere steriele bloemen tot 4-5 cm breed. Kenmerkend zijn de talrijke helderwitte bloemen. De plant lijkt in alle opzichten op Viburnum plicata f. tomentosum maar heeft grotere bloemen al zijn deze twee vormen in de praktijk nauwelijks te onderscheiden.

Snoeien zoals de soort, Viburnum plicata.

jan. feb. mrt. apr. mei juni juli aug. sept. okt. nov. dec.
                       



Viburnum plicatum ´Newport´
(Japanse sneeuwbal)
foto Viburnum plicatum ´Newport´-Japanse sneeuwbal

Groeit zeer dicht vertakt met een bolvormige groeiwijze van 1.5 tot 2.5 m hoog. De cultivar is geschikt voor middelgrote tuinen door zijn compacte groeiwijze. De mooie, bolvormige witte steriele bloemen verschijnen aan schuin opstaande twijgen. Heeft een mooie herfstkleur maar draagt geen vruchten.

Snoeien zoals de soort, Viburnum plicata.

jan. feb. mrt. apr. mei juni juli aug. sept. okt. nov. dec.
                       



Viburnum plicatum ´Pink Beauty´
(Japanse sneeuwbal)
foto Viburnum plicatum ´Pink Beauty´-Japanse sneeuwbal

Heeft uitzonderlijk lichtrose bloemen, bij iedere bloeiwijze een aantal steriele randbloemen. Het is een kleine laagblijvende variëteit die toch nog vlot in de handel is te vinden. Bloemen eerst wit, later verkleurend naar rose. Vormt talrijke vruchten in het najaar.

Snoeien zoals de soort, Viburnum plicata.

jan. feb. mrt. apr. mei juni juli aug. sept. okt. nov. dec.
                       



Viburnum plicatum ´Shasta´
(sneeuwbal)
foto Viburnum plicatum ´Shasta´-sneeuwbal

Wordt met zijn rijke bloei en rijkelijke verschijnende bessen als een verbetering beschouwd voor de cultivars Lanarth en St Keverne. De bladeren zijn ovaal lichtgroen en vrij groot met later een mooie rode herfstkleur.

Snoeien zoals de soort, Viburnum plicata.

jan. feb. mrt. apr. mei juni juli aug. sept. okt. nov. dec.
                       



Viburnum plicatum ´Thunberg´s Original´
(Japanse sneeuwbal)
foto Viburnum plicatum ´Thunberg´s Original´-Japanse sneeuwbal

De bolvormige bloemen zijn aan de randen iets rood tot roos getint. De middengroen en ook ietwat rood getinte bladeren zijn eirond ovaal, vrij groot en staan aan horizontale tot schuin staande twijgen. De groei is zeer compact (1 meter hoog en 1.5 meter breed) wat deze cultivar bijzonder geschikt maakt voor groepsbeplantingen en kleinere tuinen. Thunberg´s Original vormt geen bessen maar heeft wel een mooie rode herfstkleur.

Snoeien zoals de soort, Viburnum plicata.

jan. feb. mrt. apr. mei juni juli aug. sept. okt. nov. dec.
                       



Viburnum plicatum ´Watanabe´
(Japanse sneeuwbal)
foto Viburnum plicatum ´Watanabe´-Japanse sneeuwbal

Prachtige kleine, platte schermen met 5 tot 10 witte steriele bloemen. ´Watanabe´ groeit trager dan vergelijkbare cultivars, bloeit rijkelijk en wordt slechts 1,5 - 1,75 m hoog en tot 150 cm breed.

Snoeien zoals de soort, Viburnum plicata.

jan. feb. mrt. apr. mei juni juli aug. sept. okt. nov. dec.
                       



Viburnum plicatum f. tomentosum
(Japanse sneeuwbal)
foto Viburnum plicatum f. tomentosum-Japanse sneeuwbal

Kenmerkend zijn de talrijke helderwitte bloemen, bij iedere bloeiwijze een aantal steriele randbloemen. Bloemhoofden 6 tot 10 cm in doorsnede. Viburnum plicatum f. tomentosa onderscheidt zich van de andere soorten door zijn prachtige rode herfsttinten en zijn vroeg bloei.

Snoeien zoals de soort, Viburnum plicata.

jan. feb. mrt. apr. mei juni juli aug. sept. okt. nov. dec.
                       



Viburnum rhytidophyllum
(sneeuwbal)
foto Viburnum rhytidophyllum-sneeuwbal

Behoeft weinig of geen snoei. Oude struiken kunnen altijd verjongd worden. Terugsnoeien van de oude takken doe je op de laagste staande jonge en sterke scheut, of als die ontbreekt tot de voet, even boven het grondniveau.

jan. feb. mrt. apr. mei juni juli aug. sept. okt. nov. dec.
                       



Viburnum rhytidophyllum ´Green Trump´
(sneeuwbal)
foto Viburnum rhytidophyllum ´Green Trump´-sneeuwbal

Bloeit TWEEMAAL per jaar en vormt bijgevolg ook tweemaal zwarte bessen. De cultivar heeft een mooiere groeiwijze dan de soort en het blad is een stuk langer en nog donkergroener van kleur.

Snoeien als Viburnum rhytidophyllum.




Viburnum tinus
(sneeuwbal)
foto Viburnum tinus-sneeuwbal

Is niet volledig winterhard toch kan deze plant ook bij ons goed gedijen. Worden moeiteloos 2 m of hoger maar ze kunnen goed tegen snoeien. De winterhardheid is gedurende de jaren wel verbeterd, maar toch kan het voorkomen dat de plant vorstschade oploopt door strenge vorst of door nachtvorst laat in het seizoen. De bevroren delen laten duidelijk de kop en het blad hangen: dit knip je na een paar weken weg zodra duidelijk is tot hoe ver de plant werkelijk is bevroren. De rest loopt weer uit en binnen een maand.

Vaak als kuipplant, die normaal geen regelmatige snoei behoeft. Doch een veelvuldige snoei bevordert de vertakking en geeft een mooiere vorm.

Soms heeft u een bolvorm, piramide of stamvorm. Zulke vormen in de zomerperiode wat bijknippen.

Oude verwaarloosde struiken kan je in het late voorjaar (mei) sterk terugsnoeien. Viburnum tinus kan dat erg goed verdragen. Bij struikvormen kan je tot 30 cm boven de bodem terugsnoeien. Stamvormen tot 10-20 cm van de stambasis terugknippen. Geef dan wat extra mest.

jan. feb. mrt. apr. mei juni juli aug. sept. okt. nov. dec.
                       



Voor meer plantengegevens zie de TK plantengids

Meer gegevens opzoeken over deze plant(en) kan in de TK plantengids