Wat veel tuineigenaren willen is een bloembed dat er vanaf de eerste lentedag tot ver in de winter mooi uitziet en tegelijkertijd weinig werk kost. Na de eerste opwinding volgt dan echter vaak teleurstelling: planten groeien niet zoals gehoopt, bloeitijden overlappen nauwelijks, de verzorging blijkt veel tijdrovender dan gedacht. Je hebt daarvoor ook geen groene vingers of een groot budget nodig. Belangrijk is een goed doordacht plan, waarbij de standplaats, de keuze van de planten en de bodem op elkaar zijn afgestemd.
De juiste basis is bepalend voor het succes
Wie Tuinplanten kopen wil, doet er goed aan zich niet alleen te laten leiden door mooie bloemen of de nieuwste tuintrends. Het belangrijkste fundament voor een blijvend mooi bloembed is de bodem. Die bepaalt hoe goed water wordt vastgehouden, hoeveel voedingsstoffen beschikbaar zijn en hoe krachtig de wortels zich kunnen ontwikkelen.
In principe worden drie grondsoorten onderscheiden. Zandgronden zijn los en goed doorlatend. Regenwater zakt er snel weg, waardoor de bodem in de zomer snel uitdroogt. Daar staat tegenover dat zandgrond in het voorjaar snel opwarmt. Leemgronden houden water en voedingsstoffen beter vast, maar kunnen bij langdurige regenval gevoelig zijn voor wateroverlast. Met compost of wat extra zand kan de bodemstructuur vaak worden verbeterd.
Humusrijke bodems worden voor veel tuinplanten als ideaal beschouwd. Ze combineren een goede vochtopslag met een hoge beschikbaarheid van voedingsstoffen en bieden de meeste vaste planten, struiken en bloeiende planten uitstekende groeiomstandigheden. Daarom is het verstandig om vóór de keuze van je planten eerst de bodem in je tuin te beoordelen. Wie de bodem kent, kan de standplaats gericht verbeteren en planten kiezen die er jarenlang goed zullen groeien.
Ontwerpvoorstel voor een onderhoudsvriendelijk bloembed dat het hele jaar mooi blijft
Een goed gepland bloembed bevat planten met uiteenlopende groeihoogtes, bloeitijden en structuren. Hierdoor ziet de tuin er in elk seizoen levendig uit en blijft deze tegelijkertijd onderhoudsvriendelijk. Het is echter belangrijk dat de plantenkeuze niet alleen past bij de gewenste uitstraling, maar ook bij de lichtomstandigheden in de tuin.
Goed gebruik maken van zonnige standplaatsen
Voordat je je bloembed inplant, moet je kijken hoeveel zonuren je perceel dagelijks krijgt. Ook in Nederland wordt deze factor steeds belangrijker. Hoewel het klimaat lang als vrij gematigd werd gezien, komen nu veel meer hittegolven en langere droogtes voor. In juli 2019 werd in Gilze-Rijen met 40,7 °C voor het eerst de grens van 40 graden overschreden – tot nu toe de hoogste temperatuur die ooit in Nederland werd gemeten.
Volledig zonnige plaatsen hebben minstens zes uur direct zonlicht per dag. Hier groeien planten goed die van hitte en droogte houden. Op een standplaats in de halfschaduw krijg je ongeveer drie tot zes zonuren en voor veel vaste planten zijn dit ideale omstandigheden. Als een perceel daarentegen minder dan drie uur per dag in de zon staat, noemt men de plaats een schaduwrijke standplaats. Door de planten telkens weer aan te passen aan de beschikbare lichtomstandigheden, hoeft er minder vaak water te worden gegeven, is er minder verlies tijdens hete zomers en blijft het perk op lange termijn gezond en onderhoudsvriendelijk.
De border in drie lagen leggen
Begin aan de achtergrond met grotere planten, zodat de border het hele jaar door vorm behoudt. Daarvoor kun je groenblijvende struiken gebruiken, zoals hulst, taxus of laurierkers met een compacte groeiwijze. In de middelste laag zorgen robuuste vaste planten voor kleur en een overvloed aan bloemen. Welke soorten hiervoor in aanmerking komen, hangt af van de lichtomstandigheden: in zonnige perken zijn bijvoorbeeld zonnehoed, salie of kattenkruid geschikt, terwijl in de halfschaduw vrouwenmantel, astilbe of ooievaarsbek hun waarde bewijzen. In het voorste gedeelte wordt het afgesloten door lage bodembedekkers als elfenbloem, kruipend zenegroen of tapijtflox. Ze vullen de lege plekken, onderdrukken het onkruid en geven de border een gesloten aanblik.
Bloeitijden verstandig combineren
Een border die het hele jaar door bloeit, is mogelijk door de bloeitijden van de verschillende planten slim op elkaar af te stemmen. In het vroege voorjaar zorgen vroegbloeiers zoals krokussen, sneeuwklokjes, narcissen of sierui voor de eerste kleuraccenten. In de zomer komen vaste planten op de voorgrond, waarna herfstasters, herfstanemonen en een groot aantal siergrassen tot ver in oktober of zelfs november voor structuur en kleur zorgen. Wintergroene struiken en grassen blijven dan ook in de winter mooi en zorgen ervoor dat de border er niet kaal uitziet.
Mulchen om het onderhoud te verminderen
Zodra alles is geplant, kan een laag schorsmulch of ander organisch mulchmateriaal worden aangebracht. Het houdt het vocht langer in de grond, beschermt de wortels tegen sterke temperatuurschommelingen en vermindert de groei van onkruid. Grind mag hier en daar als vormgevingselement gebruikt worden, maar dient spaarzaam te worden toegepast. Veel gemeenten in Nederland moedigen nu meer natuurlijke of groene tuinen aan, zodat regenwater beter kan wegzakken en er minder verharde oppervlakken zijn. Omdat er zoveel planten staan, is de border niet alleen onderhoudsvriendelijk, maar ook een bijdrage aan een klimaatvriendelijke tuinaanleg.
